پس از فرو پاشى امپراتورى ساسانى تعداد زیادى از قبایل عرب راهى سرزمین هاى مَفتوحه شدند و منطقه بین النهرین به بزرگ ترین محل اجتماع قبایل عرب تبدیل شد.

ابوالعباس تقى الدین احمد بن على مقریزى (766 ـ 845 هـ .ق) از نامورترین مورخان تاریخ مصر در سده هاى هشتم و نهم هجرى قمرى است.

خراسان از دیرباز از پایگاه هاى عمده تشیع در منطقه به شمار مى رفت به ویژه آنکه حضور امام رضا(علیه السلام) و سادات در گسترش فرهنگ تشیع و معارف اسلامى در منطقه کمک شایانى کرد.

این نوشتار، مشتمل بر دو قسمت بوده است که قسمت نخست از آن، در شماره پیشین از فصلنامه «تاریخ در آینه پژوهش» ارائه شد.

احمد بن واضح یعقوبى، متوفاى اواخر سده سوم هجرى، از بزرگ ترین مورخان و جغرافى دانان مسلمان است که در اوج شهرت، هم چنان ناشناخته مانده است. در اساس، او، از خود بسیار کم سخن گفته است; گویا گمنامى را بیشتر خوش داشته است.