نقش آموزش الکترونیکی در تحول روند آموزش

The role of e-learning in education process change هنرور... ا روح، جعفری عابدی عابد، عسگرپور امیرنادر

 بنیاد توسعه فردا

 info@farda.ir

 

چکیده: در طول سه ده ه اخیر بـه خـصوص در سـال گذشـته در امـر آمـوزش مفهـوم جدیـدی بـا عنـوان eLearning مورد استفاده قرار گرفته است. با توجه به اهمیت آموزش در روند توسعه ملی، آموزش الکترونیکی به عنوان گزین ای برای بهسازی آموزش در داخل کشور میتوان مورد توجه باشد. به دلیل روشن نبودن مفاهیم اساسی آموزش الکترونیکی وهمچنین رویکرد روزافزون موسـسات ارگانهـای مختلـف در بکـارگیری آمـوزش الکترونیکی در ایران، بررسی ابعاد گوناگون این امر مورد نیاز به نظر میرسد. در این مقاله سعی شده است وجوه مختلف آموزش الکترونیکی مورد بررسی قرار گیرد. با این هدف سرفصلهای آموزش الکترونیکی مزایا ومعایب آن، جنب های اقتصادی آموزش الکترونیکی جنب های مدیریتی آموزش الکترونیکی در مقاله مرور شده است.

 واژه های کلیدی: فناوری ارتباطات اطلاعات، آموزش الکترونیکی، آموزش از راه دور

 

1 .مقدمه

آن طور که از واژه "eLearning "بر میآید، تمام فعالیتهای آموزشی که از طریق وسایل الکترونیکی انجام شود، "آموزش الکترونیکی" نامیده میشود. امروزه، آموزش الکترونیکی با دوبارهسازی تمام روشها فرایندهای سنتی آموزش وابستگی مستقیم دارد. به عنوان مثال در این دوره بر خلاف گذشته، دیگر جنبه اصلی مهم تدریس آموزش، یادگیری مطالب نیست، بلکه آموزش نحوه تفکر منطقی روش علمی در حل مسائل است از مطالب به عنوان ابزار مورد یاز برای این فرایند آموزش استفاده میشود.   خیابان امیرآباد شمالی، کوچه شهید اکبری، پلاک بنیاد توسعه فردا تلفن: 17 8950515  کلمه "eLearning) "که به شکل "Learning-e "هم نوشته میشود) در اصل برای "یک مدل آموزشی که از فناوری اینترنت اینترانت برای بهبود امر یادگیری استفاده میکند" به کار میرود. امروزه eLearning یک کلمه پر استفاده است که در مواردی که از فناوری اینترنت در امر موزش استفاده میشود، به کار میرود. این کلمه در مکانهای مختلف کاربردهای متفاوتی دارد به همین دلیل تعداد زیادی از فرایندها کاربردها را از جمله، آموزش رایانه محور آموزش شبکه محور آموزش تحت شبکه کلاسهای جازی همکاریهای دیجیتالی را شامل میشود.

به عقیده Cross Jay که خیلیها او را به عنوان مخترع این کلمه میدانند. eLearning دارای نشانه یا

فلسفه متفاوت است:

f eLearning یک روش آموزشـی بـا این برتری است کـه توسـط اینترنـت میسر میشود. شما مـیتوانیـد در هـر کجا هر زمان آموزش ببینید با این حال آموزش شما یک فعـل انفعـال بلادرنـگ باشــد. (بــه عنــوان مثــال مباحثه با دیگر دانشجو ان، با معلـم یا منابع آموزشی محاوره ای ) f eLearning آموزشی است که نوعـاً با فـراهم آوردن تجربیـات مختلـف از جدیدترین اطلاعات همراه است.

f eLearning میتواند مجموعهای از روشهای آموزشی را گرد هم آورد (به عنوان مثـال، کـ هـای مجازی، همکاری دیجیتالی، شبیهسازی ...) f eLearning فرایند آموزشی "یادگیری با تلاش" را توسط فناوریهای جدید بهتر پیادهسازی میکند.

computer-based learning

 web-based learning

 networked learning

 virtual classrooms

 digital collaboration

 real-time

 interactive

 learning by trying

وسایل استفاده شده برای آموزش الکترونیک

CD

59%

Other

5%

Web

36%

شکل 1 ?درصد وسایل استفاده شده برای آموزش الکترونیک

در آمریکا

 (Training Magazine 1999)

231

فرایندهای اداری مدیریتی از قبیل ثبت نام، 10 ? eLearning قابلیت یکپارچه کردن اتوماسیون پرداخت شهریه، نظارت بر روند آموزش دانشجو، نظارت بر امتحانات ... را فراهم میکند. f eLearning بر محور دانشجو میچرخد مکان آموزش متناسب با خصوصیات فردی دانشجو را میدهد.  این مقاله را میتوان به سه بخش اصلی تقسیم کرد. در بخش اول به معرفی مفاهیم آموزش الکترونیکی مزایا معایب آن پرداخته شده است. در بخش دوم جنب های اقتصادی آموزش الکترونیکی مورد بررسی قرار گرفته در بخش آخر جنب های مدیریتی آن بحث شده است.

2 .تحول در آموزش

برای درک بهتر نیاز به ایجاد تغییرات در مر آموزش بهتر است که ابتدا به اتفاقاتی که در یک جامعه اطلاعاتی در حال وقوع است، نظری بی فکنیم. در یک جامعه اطلاعاتی اتفاقات زیر رخ میدهد: . دانش کاملاً در حال رشد است.

. نیاز به آموزش در تمام دوران زندگی احساس میشود.

. حجم زیادی از اطلاعات دانشها از طریق ایانه ها اینترنت قابل دسترسی است.

. نه تنها دانش بلکه توانایی خلاقیت در آموزش کاملاً مورد نیاز میباشد.

. موزش در صنایع روز به روز بیشتر مورد نیاز است.

. مدیریت دانش در یک شرکت امری حیاتی شده است.

. امکان ایجاد شکاف دیجیتالی وجود دارد.

نکته اصلی در تمام موارد بالا سرعت پیشرفت است. در یک جامعه اطلاعاتی همه چیز آنقدر سریع رشد میکنـد که مردم، شرکتها، سازمانها جوامع نیاز به ابزاری دارند که به آنها کمک کند تا خود را با ایـن تغییـرات سـریع وفق دهند. یک مورد از این تغییرات که سرعت زیادی هم دارد، در حوزه دانش اتفاق میافتد که باعث میشـود انسانی که قبلا به خاطر دان خود ارزش داشت، ارزش قبلی خو را از دست بدهد در عوض کسی که قابلیت یادگیری عمیقتر در زمان کمتری را دارا میباشد ارزش بیشتری پیـدا کنـد. همچنـین در چنـین جامعـهای بـه کسانی نیاز است که قابلیت جستجوی اطلاعات دانش را از طریق اینترنت دیگر شبکه ها اطلاعاتی داشـته باشد.

 

3 .مزایا و معایب

آموزش الکترونیکی به شکلی که امروزه مطرح است، آنقدر جدید است که نمی توان با قاطعیت در مـورد مزایـا معایب آن بحث کرد. از طرفی تعدادی از مزایا معایب آموزش الکترونیکی آنقـدر واضـح سـت کـه نیـازی بـه   گذشتن زمان طولانی برای به اثبات رساندن آنها احساس نمیشود. از این مزایای میتوان از بـین رفـتن هزینـه مسافرت در آموزش را نام برد.

3?1 مسائل فنی

اگر یک محیط آموزش الکترونیکی بخواهد سودمند کارا باشد، باید کامپیوتر اینترنت با پهنای باند زیاد، به سادگی در اختیار دانشجویان معلمین قرار بگیرد. یکی از معایب یک دوره Online این است که دانشجو باید اوقات زیادی از وقت یادگیری خود را Online باشد. این امر بسیار گران تمام میشود ممکن است بسیار خسته کننده باشد، بخصوص اگر ارتباط از طریق مودم که بسیار کندتر است، باشد.

کاری حجم 2?3 11

اگر یک محیط آموزش الکترونیکی بخواهد سودمند کارا باشد، باید کامپیوتر اینترنت با پهنای باند زیاد، به سادگی در اختیار دانشجویان معلمین قرار بگیرد. یکی از معایب یک دوره Online این است که دانشجو باید اوقات زیادی از وقت یادگیری خود را Online باشد. این امر بسیار گران تمام میشود ممکن است بسیار خسته کننده باشد، بخصوص اگر ارتباط از طریق مودم که بسیار کندتر است، باشد.

 انگیزه 3?3

اگر یک محیط آموزش الکترونیکی بخواهد سودمند کارا باشد، باید کامپیوتر اینترنت با پهنای باند زیاد، به سادگی در اختیار دانشجویان معلمین قرار بگیرد. یکی از معایب یک دوره Online این است که دانشجو باید اوقات زیادی از وقت یادگیری خود را Online باشد. این امر بسیار گران تمام میشود ممکن است بسیار خسته کننده باشد، بخصوص اگر ارتباط از طریق مودم که بسیار کندتر است، باشد.

 در آموزش 12 3?3?1 اصول تعامل

ذهن انسانها در پاسخ به تحریکات مشخصی، ایده عقیده های نو ایجاد میکند. اثر متقابل بین تحریکات محیطی ذهن انسان انجام میپذیرد. تفکرات سازماندهی میشوند، معانی مختلف ساخته میشوند عناصر  تشکیل دهنده دانش تحت تاثیر اطلاعات دست آمده ساخته میشوند گاهی در اثر دوباره نگ در اطلاعات، بازسازی میشوند. تمام این عناصر کاملاً چالش پذیر هستند وقتی که تحریکات جدیدی برای ذهن ایجاد شود در نتیجه تفکرات نو به ذهن رسد، تغییر توسعه داده میشوند گاهی بازسازی میشوند. تنوع، تناسب کیفیت فرایندهای انجام شده روی اطلاعات، تاثیر مهمیدر روند تولید دانش دارد. دانش فقط در جمعآوری دستهبندی اطلاعات خلاصه نمیشود بلکه یک فرایند کاملاپویا است که موجب تاثیرات متقابل اجتماعی میشود. دانشجویان از طریق فعالی های خود آموزش میبینند نه از طریق مطالب مطرح شده در (یا دو طرفه). 14) یا یک طرفه) پویا 13 کلاسها. تاثیر معمولاً به دو دسته تقسیم میشود: ایستا محتوا با تعامل 2?3?3 15  در آموزش سنتی با محتوا متون درسی از قبیل کتابها، مقالات، صدا تصویر معمولاً ایستا ود. ابزار سنتی تاثیر معلم بود که مطالب مطروحه در دوره را به دانشجویان میآموخت با آنها در موردشان به مباحثه میپرداخت. فناوریها رسانه های جدید (مثل محتویات وب نرمافزارهای کامپیوتری) باعث شدهاند که دانشجو بتواند در یک ارتباط پویا با مطالب درسی بدون نیاز به حضور مستقیم معلم شرکت کند. انتخاب استفاده صحیح از فناوری رسانه های جدید به عنوان یک عامل کاملاً ضروری برای ایجاد پایدار نگه داشتن ارتباط دانشجو با مطالب مفاهیم درسی شناخته شده است.

3?3?3 تعامل با دیگر دانشجویان

ذهن انسانها در پاسخ به تحریکات مشخصی، ایده عقیده های نو ایجاد میکند. اثر متقابل بین تحریکات محیطی ذهن انسان انجام میپذیرد. تفکرات سازماندهی میشوند، معانی مختلف ساخته میشوند عناصر  تشکیل دهنده دانش تحت تاثیر اطلاعات دست آمده ساخته میشوند گاهی در اثر دوباره نگ در اطلاعات، بازسازی میشوند. تمام این عناصر کاملاً چالش پذیر هستند وقتی که تحریکات جدیدی برای ذهن ایجاد شود در نتیجه تفکرات نو به ذهن رسد، تغییر توسعه داده میشوند گاهی بازسازی میشوند. تنوع، تناسب کیفیت فرایندهای انجام شده روی اطلاعات، تاثیر مهمیدر روند تولید دانش دارد. دانش فقط در جمعآوری دستهبندی اطلاعات خلاصه نمیشود بلکه یک فرایند کاملاپویا است که موجب تاثیرات متقابل اجتماعی میشود. دانشجویان از طریق فعالی های خود آموزش میبینند نه از طریق مطالب مطرح شده در (یا دو طرفه). 14) یا یک طرفه) پویا 13 کلاسها. تاثیر معمولاً به دو دسته تقسیم میشود: ایستا محتوا با تعامل 2?3?3 15  در آموزش سنتی با محتوا متون درسی از قبیل کتابها، مقالات، صدا تصویر معمولاً ایستا ود. ابزار سنتی تاثیر معلم بود که مطالب مطروحه در دوره را به دانشجویان میآموخت با آنها در موردشان به مباحثه میپرداخت. فناوریها رسانه های جدید (مثل محتویات وب نرمافزارهای کامپیوتری) باعث شدهاند که دانشجو بتواند در یک ارتباط پویا با مطالب درسی بدون نیاز به حضور مستقیم معلم شرکت کند. انتخاب استفاده صحیح از فناوری رسانه های جدید به عنوان یک عامل کاملاً ضروری برای ایجاد پایدار نگه داشتن ارتباط دانشجو با مطالب مفاهیم درسی شناخته شده است.

 

3?3?4 تعامل با معلم

ابزارهای ارتباط با معلم هم مانند ابزارهای ارتباط با دیگر دانشجویان میباشد. آشکارترین تفاوت بین محیطهای آموزش الکترونیکی آموز سنتی دور فاصله بین دانشجو معلم است که موجب عدم امکان انتقال رو   ارتباط صوتی 16 در روی دانش بین دانشجو معلم میشود. در بعضی موارد، مانند دوره های آموزش از راه دور تصویری از طریق وسایل ارتباطی موجود برقرار میشود، ولی با توجه به پهنای باند محدود کیفیت این گونه ارتبا ها معمولاچندان بالا نیست. بدین ترتیب حضور معلم نفوذ او روی دانشجو با آموزش سنتی کاملاً متفاوت است. کار گروهی آموزش با یکدیگر برای اشخاص مختلف از نظر فرهنگی جغرافیایی امکانی است که شبکه به بهترین شکل در اختیار ما قرار میدهد.  

4 .نقش معلم در آموزش الکترونیکی

در مورد نقش معلم در آموزش الکترونیکی مباحثات زیادی در حال انجام است. نظریه اصلی در این باب که مبتنی بر تجربیات آموزشی میباشد، از این قرار است که "معلم حاضر در یک کلاس درس واقعی، بهتر مفیدتر از معلمی است که از طریق ابزارهای الکترونیکی با دانشجویان در ارتباط است". هنوز هم ارتباط رو در رو بسیار موثرتر کار مدتر از ارتباط الکترونیکی است. اگر چه در بعضی موارد، مانند آموزش از راه دور، ارتباط الکترونیکی معلم با شاگرد تنها راه حل موجود عملی میباشد انتخاب دیگری برای ارتبا بین معلم دانشجو موجود نمیباشد. در ادامه این مبحث وظایف یک معلم الکترونیکی، بر اساس پایان نامه دکترای Berge. L Zane شرح داده خواهد شد. این وظایف ممکن است با هم اشتراکاتی داشته باشند که نمیتوان آنها را کاملاً از یکدیگر جدا کرد. با توجه به رساله Berge مهمترین وظایف یک معلم الکترونیکی به شرح زیر است: "مدل کردن الکترونیکی تعلیم موثر قبول مسؤولیت در مورد نظارت بر روند یادگیری دانشجو، پخش کردن دانش بینش، به هم بافتن رشته های مختلف مباحثات مطالب دوره درسی نگهداری مراقبت از هماهنگی گروه." Berge همچنین جنبه های مختلف کار معلم، برای آموزش Online موفق را به قسمت تقسیم کرده است.

4?1 جنبه آموزشی

وظیفه اصلی یک معلم، تسهیل آموزش برای دانشجویان است. امروزه این امر کمتر به جنبه های تعلیم اشاره دارد بیشتر در مورد فعال کردن دانشجو کمک به او برای فراگیری دانش اشاره دارد. معلم برای انجام بهتر وظیفه خود باید موارد زیر را به هم پیوند دهد.

f ارائه روشنتر اهداف

f تهیه تدوین مطالب مناسب برای دوره (ترجیحاً online(

f تشویق دانشجو به شرکت در امور آموزشی

f اجبار دانشجو به ارائه سهم خود از فرایند آموزش

f شرکت در مباحثات دانشجویان

f ملاقات با خبرگان

 

4?2 جنبه اجتماعی

وظیفه اصلی یک معلم، تسهیل آموزش برای دانشجویان است. امروزه این امر کمتر به جنبه های تعلیم اشاره دارد بیشتر در مورد فعال کردن دانشجو کمک به او برای فراگیری دانش اشاره دارد. معلم برای انجام بهتر وظیفه خود باید موارد زیر را به هم پیوند دهد.

4?3 جنبه های مدیریتی

وظیفه اصلی یک معلم، تسهیل آموزش برای دانشجویان است. امروزه این امر کمتر به جنبه های تعلیم اشاره دارد بیشتر در مورد فعال کردن دانشجو کمک به او برای فراگیری دانش اشاره دارد. معلم برای انجام بهتر وظیفه خود باید موارد زیر را به هم پیوند دهد.

4?4 جنبه فنی

وظیفه اصلی یک معلم، تسهیل آموزش برای دانشجویان است. امروزه این امر کمتر به جنبه های تعلیم اشاره دارد بیشتر در مورد فعال کردن دانشجو کمک به او برای فراگیری دانش اشاره دارد. معلم برای انجام بهتر وظیفه خود باید موارد زیر را به هم پیوند دهد.

5 .خواص یک محیط آموزشی الکترونیکی

5?1 رایانه ها و آموزش

وظیفه اصلی یک معلم، تسهیل آموزش برای دانشجویان است. امروزه این امر کمتر به جنبه های تعلیم اشاره دارد بیشتر در مورد فعال کردن دانشجو کمک به او برای فراگیری دانش اشاره دارد. معلم برای انجام بهتر وظیفه خود باید موارد زیر را به هم پیوند دهد.

الکترونیکی پست 2?5 17

یکی از معمولترین کاربردهای اینترنت پست الکترونیکی میباشد که سرعت انتقال اطلاعـات شخـصی را بـه شدت افزایش داده است. دانشجویان میتوانند به راحت با استفاده از پست الکترونیکـی بـا اسـاتید خـود تمـاس بگیرند اساتید هم میتوانند اخبار مربوط به کلاس را با استفاده از پست الکترونیکی به همه دانشجویان اطـلاع دهند.

جهانی شبکه 3?5 18

وب بدنهای از نرمافزارها دارد شامل تعدادی پروتکل قرارداد است. انعطافپذیری HTML سبب میشود که بتوان به وسیله آن متون درسی فوق العاده کارآمدی ایجاد کرد، کـه دانـشجویان مـی تواننـد در هـر زمـانی کـه احساس نیاز کنند به مطالب درسی دسترسی داشته باشند.

21 ، جلسات مباحثه 20 ، گروه خبری 19 5?4 گپ

این ابزارها امکان محاوره مستقیم بین دانشجویان را فراهم میکند. جلسات مباحثـه قابلیـت کـار گروهـی بـین دانشجویان در نقاط مختلف در دانشگاه های مختلف را بدون نیاز به مسافرت فقط با اسـتفاده از یـک رایانـه متصل به اینترنت ایجاد میکند.

 

6 .آموزش در دوران اینترنت

مکانی استقلال 1?6 22

با استفاده از اینترنت دانشجویان میتوانند جایی که به اینترنت دسترسی داشته باشند به آموزش یادگیری میتوان به مطالب دوره در هرجایی دسترسی پیدا کرد. دیگر نیازی 23 بپردازند. از طریق سرویس دهنده دوره نیست که کلاس درس مکان ثابتی در باشد، بلکه به جای آن یک کلاس مجازی روی اینترنت تشکیل میشود که میتوان با استفاده از یک رایانه تصل به شبکه از هر کجا در کلاس حاضر شد.

24 وقتی مساله زمان را نیز در نظر بگیریم، به دو حال اساسی برای آموزش الکترونیکی بر میخوریم: همزمان

25 ناهمزمان

 

 

ناهمزمان حالت 1?1?6

در آموزش ناهمزمان دانشجویان میتوانند با سرعت دلخواه خود وقت که احساس نیاز بیشتری کردند به مطالب درسی یادداشتهای موجود مراجعه کنند. دانشجویان با یکدیگر با اساتید خود از طریق پست الکترونیکی دیگر امکانات الکترونیکی ارتباط برقرار کرده با یکدیگر به مباحثه میپردازند. مهمترین فایده این روش این است که این امکان را در اختیار دانشجو میگذارد که دانشجو میتواند با سرعتی متناسب با استعدادها برنامه روزانه خود به یادگیری بپردازد. نوعاً تنها موارد زمانبندی شده تکالیف پروژه های دوره میباشد.

همزمان حالت 2?1?6

در آموزش ناهمزمان دانشجویان میتوانند با سرعت دلخواه خود وقت که احساس نیاز بیشتری کردند به مطالب درسی یادداشتهای موجود مراجعه کنند. دانشجویان با یکدیگر با اساتید خود از طریق پست الکترونیکی دیگر امکانات الکترونیکی ارتباط برقرار کرده با یکدیگر به مباحثه میپردازند. مهمترین فایده این روش این است که این امکان را در اختیار دانشجو میگذارد که دانشجو میتواند با سرعتی متناسب با استعدادها برنامه روزانه خود به یادگیری بپردازد. نوعاً تنها موارد زمانبندی شده تکالیف پروژه های دوره میباشد.

 

7 .محکهای آموزش الکترونیکی

به سفارش NEA board Black انجام 26 طبق مطالعهای که "موسسه سیاست گزاری برای آموزش عالی" داد، محکهای زیر برای یک دوره آموزش از راه دور بدست آمد.  قابلیت اطمینان 29 مجتمع بودن سیستم 28 : یک نقشه تکنولوژیکی که امنیت، پشتیبانی 27 ? پشتیبانی نهادی فنی پشتیبانی از زیر ساختها را تامین نماید.

f توسعه دوره: روزآمد کردن منظم درخواست از دانشجویان برای درگیر شدن در تحلیل، بازنگری تکمیل

مطالب دوره.

زمان بندی شده سازنده، یاد 30 ? یاد دادن/یاد گرفتن: تاثیر متقابل بین دانشجویان دانشکده، پسخورد

دادن روشهای تحقیق به دانشجو

 

f ساختار دوره: بررسی دوره به منظور یافتن قسمتهای نمناسب ترمیم آنها تهیه اطلاعات مربوط به

دوره شامل اهداف دوره، مفاهیم، ایده ها، نتایج آموزش، منابع کتابخانهای، تکالیف زمان بندی دریافت

پسخورد.

f پشتیبانی دانشجو: آموزش روش یادگیری در سیستم، ابزار کمک رسانی پاسخدهی سریع

f شتیبانی دانشکده: همکاری فنی در ایجاد توسعه دوره، آموزش معلمین، منابع کتبی برای پاسخ گویی به سوالات دانشجویان در مورد داده های الکترونیکی

f ارزیابی برآورد: استفاده از استانداردهای مختلف، بررسی آموزش به صورت منظم برای مطمئن شدن از صحت آموزش کارآمد بودن یستم.

 

8 .آموزش الکترونیکی و اقتصاد

امروزه تقریبا در هر گزارش تجاری، در کتابهای جدید استراتژی اقتصادی، در مجلات اقتصادی امثالهم راجع به اقتصاد نوین مطالبی را مشاهده میکنیم. مطلبی که امروزه برای شرکتهای اقتـصادی مهـم اسـت، داشـتن دانش روزآمد اطلاعات جدید درباره مشتریها محصولات موجود است تا بتوانند با استفاده از ایـن ابزارهـا از رقیبان خود پیشی بگیرند. البته این به شرطی است که بتوانیم شرکت خود را سـرعت، همـراه تغییـرات جلـو ببریم. عبارت "کسب کار با سرعت اینترنت" توضیح خوبی بـرای ایـن مطلـب اسـت. امـروزه یکـی از هـداف شرکتهای موفق تولید محصولات نو روزآمد است تا بتوانند محصولات ارزانتر با کیفیت بالاتر تولیـد کـرده در رقابت پیروز شوند.

به عنوان مثال در شـرکت IBM بـــرای بـــیش از30000 تـــن از کارکنــان ایــن شــرکت، آمــوزش الکترونیکـی جـزء جـدایی ناپـذیر آموزش حین خدمت آنان می اشد. تمـــام مـــدیران درجـــه اول در دوره های آموزشی شـرکت کردنـد که حداقل ماه اول این دوره هـا به صورت الکترونیکی برگزار شد. IBM محققانی از دانشگاه هاروارد را دعوت نمود تـا مطالعـهای روی برنامه آموزشی این شرکت انجـام دهند. در اولین نظـر سـنجی کـه توسـط ایـن محققـان از مـدیران هزینه های یک دانش آم?وز در 5 سال

0

100

200

300

400

500

600

700

800

Traditional Training Technology-Delivered Training

Dollars

شکل 4 ?مقایسه بین هزینه های یک دوره درس به دو روش سنتی و نوین

در سه سال

Source:Brandon-hall.com “Return on investment and multimedia training”

IBM صورت گرفت، اغلب مدیران روش دلخواه خود را در آموزش، آموزش در کلاس یا آموزش رو در رو، ذکر کرده بودند. بعد از گذراندن اولین دوره آموزش الکترونیکی، اغلب مدیران مایل بودند دیگر دوره های آموزشـی را نیـــز بـــه صـــورت الکترونیکـــی بگذرانند. مــوزش الکترونیکــی عــلاوه بــر مزیــتهــایی کــه در امــر کیفیــت یـادگیری دارد بـه آن اشـاره شـد، مزایای انکار ناپذیری در مقایـسه بـا روشهــای ســنتی آمــوزش بــرای شـرکتهـا کارکنـان آنهـا دارد. از جمله این مزایا میتوان به موارد زیـر اشاره نمود:

8?1 صــرفه جــویی در زمــان

آموزش

بــسته بــه پیچیــدگی موضــوع مهار های شخصی دانشجو، عدهای از دانــشجو ان مطالــب را ســریعتر عـدهای کنـدتر مـیآموزنـد. آمـوزش الکترونیکــی ایــن امکــان را بــه مــا میدهد کـه هـر دانـشجو سـرعتی متناسب با شرایط خودش داشته باشد. دانشجویان کندتر میتوانند هر زمـان که نیاز داشتند، مطالب درسـی را دوره کنند، تمرینها را دوباره انجام دهنـد، شبیهسازیها را دوباره مـشاهده کننـد تا اطلاعات خام به دانش تبدیل شود. آموزش الکترونیکی زمـانی در حـدود 50 %کمتر از آموزش سنتی در کلاس درس، صرف آموزش مطالب یکـسانی میکند. 

0

100000

200000

300000

400000

500000

600000

700000

800000

900000

Year1 Year2 Year3

Dollars

Lecture/Lab Cost

Technology-Delivered

Costs

شکل 5?مقایسه بین زمان صرف شده برای آموزش در روشهای سنتی

و نوین

Source:Brandonhall.com “Return on investment and multimedia training”

28

11.2

0

5

10

15

20

25

30

Lecture/Lab Training Hours Technology-Delivered Training

Hour

شکل 6 ?مقایسه بین هزینه های یک دانشآموز در آموزش سنتی و Hour

نوین

Source:brandom-hall.com “Return on investment and multimedia training”

 

8?2 صرفه جویی در هزینه

با توجه به آمار "Magazine Training "اگرشرکتها به جای آموزش سنتی از آموزش الکترونیکی استفاده کنند، حدود 50 %تا 75 %در هزینه ها صرفه جویی خواهند نمود. قسمت عمده صرفه جویی در هزینه مسافرتها، هتلها، نگهداری خدمات برای کلاسهاست. از دست ندادن ساعات کار کم نشدن تولید در حین آموزش قسمت دیگری از صرفه جویی را تشکیل میدهد.  معایبی در مورد آموزش الکترونیکی به کارمندان ذکر میشود که یکی ازآنها مورد زیر است که در Training Magazine در مارس 2000 منتشر شد:" بیایید آموزش را از کار روزانه خارج کنیم آنرا به اوقات فراغت (بدون حقوق) کارمندان منتقل کنیم! کسی به شما نمیگوید که منظور از "هر وقت" در آموزش الکترونیکی زمان بعد از کار منظور از "هر جا" خانه شماست." به این ترتیب کارمندان برای اینکه از قافله فناوری عقب نمانند، مجبور هستند که مقداری از وقت آزاد خود را با هزینه شخصی، صرف آموزش کنند. مسال مهم دیگر برای شرکتها زمان عرضه محصول است بدین معنا که از زمان تولید تا زمان فروش چقدر طول میکشد. برای شرکتهای بزرگ که با هزاران کارمند سر کار دارند اطلاعات مربوط به فروش باید به قسمتهای فروش، مدیریت پشتیبانی برسد تمام این قسمتها لزوماً نزدی به هم نیستند در مراکز مختلف پراکنده شدهاند، آموزشهای سنتی نمیتوانند سرعت مورد نیاز برای به حداکثر رساندن بازگشت سرمایه را تامین نمایند.

 

9 .شرکتهای ارائهکننده خدمات آموزش الکترونیکی

در یک اقتصاد دانایی محور دانشگاه ها مراکز آموزشی نقش بسیا مهم ایفاء میکنند. محدود نگه داشتن مخارج، کوچکسازی تغییرات استراتژیک در امر آموزش فاکتورهایی هستند که مشخص میکنند ما به چه کسانی چگونه آموزش خواهیم داد. در حالیکه بعضی از موسسات آموزشی را های سنتی مانند کلاس درس را همچنان ادامه میدهند، عدهای موسسات هم برای رسیدن به اهداف خود از آموزش الکترونیکی استفاده میکنند. امروزه هزاران شرکت به طراحی پیادهسازی دوره های آموزش الکترونیکی میپردازند. هر کس با داشتن یک میتواند ادعای ارائه دوره های آموزش الکترونیکی کند. تعدادی از شاخصهای تعیین کیفیت 31 وب سایت دوره های ارائه شده توسط این شرکتها در زیر آمده است.

f تمرکز بر نیازهای دانشجو، نه نیازهای آموزگار یا موسسه

یادگیری گروهی 35 ? برقراری ارتباط دانشجویان برای همکاری

f شخصی ازی آموزش به وسیله انتخاب عناصر آموزشی مختلف برای هر شخص

شبیهسازی ... 36 ? در اختیار داشتن چند روش آموزش الکترونیکی، مثل کلاس مجازی

f انجام عملیات نظارتی مانند نظارت بر روند آموزش دانشجو، برگزاری امتحان، نگهداری سوابق ...

روی 37 در سال 1999 مطالعـ ای توسـط ASTD در یک اقتصاد دانایی محور دانشگاه ها مراکز آموزشی نقش بسیا مهم ایفاء میکنند. محدود نگه داشتن مخارج، کوچکسازی تغییرات استراتژیک در امر آموزش فاکتورهایی هستند که مشخص میکنند ما به چه کسانی چگونه آموزش خواهیم داد. در حالیکه بعضی از موسسات آموزشی را های سنتی مانند کلاس درس را همچنان ادامه میدهند، عدهای موسسات هم برای رسیدن به اهداف خود از آموزش الکترونیکی استفاده میکنند. امروزه هزاران شرکت به طراحی پیادهسازی دوره های آموزش الکترونیکی میپردازند. هر کس با داشتن یک میتواند ادعای ارائه دوره های آموزش الکترونیکی کند. تعدادی از شاخصهای تعیین کیفیت 31 وب سایت دوره های ارائه شده توسط این شرکتها در زیر آمده است.

10 .مدیریت

در بخش مدیریت، آموزش الکترونیکی این سود را دارد که مجتمع بودن اتوماسیونی که سیستمهای کامپیوتری ارائه میدهند را در ذات خود دارد. در آموزش الکترونیکی این امر معمول است که مدیریت محتویات دوره، روشهای آموزش، همکاریها شرکت در دوره ها خودکار است به وسیله قسمتی از سیستم خود دوره قابل طراحی اجرا میباشد. این قابلیتها شامل ثبت نام دانشجویان، پرداخت هزینه های دوره، پرونده های دانشجویان، کارهای گروهی، ایجاد مطالب دوره نگهداری از آنها، پایگاه داده تکالیف، نمره دادن غیره نامیده میشود.

11 .جمعبندی

تغییر تحول در فرایند آموزش هماهنگ ساخت آن با تکنولوژیهای روز نیازمند بررسی دقیق مزایا معایب بکارگیری فناوری اطلاعات در آموزش است. روند رو به گسترش بکارگیری آموزش الکترونیکی در سطح جهانی توجه خاص مسئولین دستاندرکاران امر را میطلبد. بکارگیری مناسب آموزش الکترونیکی نقش شایان توجهی در جهش شور به سوی تولید دانش خواهد داشت.

منابع

 Teir Sebastian “Development and application of eLearning software for

education in energy technologies” Helsinki University of Technology

Department of Mechanical Engineering

 http://www.internettime.com/Learning/Information.html

 Mizoguchi Riichiro “IT Revolution in Learning Technology” Osaka

University

 http://www.forbes.com/specialsections/elearning

 http://www.internettime.com/itimegroup/implementation

 Jenson Jennifer “Examples of IT Professional Development for Teachers”

York University http://www.salt.cheshire.org.uk