نقش آموزش الکترونیکی در تحول روند آموزش

The role of e-learning in education process change

چکیده: در طول سه دهه اخیر بـه خـصوص در سـال گذشـته در امـر آمـوزش مفهـوم جدیـدی بـا عنـوان eLearning مورد استفاده قرار گرفته است. با توجه به اهمیت آموزش در روند توسعه ملی، آموزش الکترونیکی به عنوان گزین ای برای بهسازی آموزش در داخل کشور میتوان مورد توجه باشد. به دلیل روشن نبودن مفاهیم اساسی آموزش الکترونیکی وهمچنین رویکرد روزافزون موسـسات ارگانهـای مختلـف در بکـارگیری آمـوزش الکترونیکی در ایران، بررسی ابعاد گوناگون این امر مورد نیاز به نظر میرسد. در این مقاله سعی شده است وجوه مختلف آموزش الکترونیکی مورد بررسی قرار گیرد. با این هدف سرفصلهای آموزش الکترونیکی مزایا ومعایب آن، جنب های اقتصادی آموزش الکترونیکی جنب های مدیریتی آموزش الکترونیکی در مقاله مرور شده است.

واژههای کلیدی: فناوری ارتباطات اطلاعات، آموزش الکترونیکی، آموزش از راه دور

1 . مقدمه

1 .مقدمه آن طور که از واژه "eLearning "بر میآید، تمام فعالیتهای آموزشی که از طریق وسایل الکترونیکی انجام شود، "آموزش الکترونیکی" نامیده میشود. امروزه، آموزش الکترونیکی با دوبارهسازی تمام روشها فرایندهای سنتی آموزش وابستگی مستقیم دارد. به عنوان مثال در این دوره بر خلاف گذشته، دیگر جنبه اصلی مهم تدریس آموزش، یادگیری مطالب نیست، بلکه آموزش نحوه تفکر منطقی روش علمی در حل مسائل است از مطالب به عنوان ابزار مورد یاز برای این فرایند آموزش استفاده میشود.

کلمه "eLearning) "که به شکل "Learning-e "هم نوشته میشود) در اصل برای "یک مدل آموزشی که از فناوری اینترنت اینترانت برای بهبود امر یادگیری استفاده میکند" به کار میرود. امروزه eLearning یک کلمه پر استفاده است که در مواردی که از فناوری اینترنت در امر موزش استفاده میشود، به کار میرود. این کلمه در مکانهای مختلف کاربردهای متفاوتی دارد به همین دلیل تعداد زیادی از فرایندها کاربردها را از جمله، آموزش رایانه محور آموزش شبکه محور آموزش تحت شبکه کلاسهای جازی همکاریهای دیجیتالی را شامل میشود. به عقیده Cross Jay که خیلیها او را به عنوان مخترع این کلمه میدانند. eLearning دارای نشانه یا فلسفه متفاوت است:

g یک روش آموزشـی بـا این برتری است کـه توسـط اینترنـت میسر میشود. شما مـیتوانیـد در هـر کجا هر زمان آموزش ببینید با این حال آموزش شما یک فعـل انفعـال بلادرنـگ باشــد. (بــه عنــوان مثــال مباحثه با دیگر دانشجو ان، با معلـم یا منابع آموزشی محاوره ای ( f eLearning آموزشی است که نوعـاً با فـراهم آوردن تجربیـات مختلـف از جدیدترین اطلاعات همراه است. f eLearning میتواند مجموعهای از روشهای آموزشی را گرد هم آورد (به عنوان مثـال، کـ هـای مجازی، همکاری دیجیتالی، شبیهسازی ...) f eLearning فرایند آموزشی "یادگیری با تلاش" را توسط فناوریهای جدید بهتر پیادهسازی میکند.

eLearning قابلیت یکپارچه کردن اتوماسیون فرایندهای اداری مدیریتی از قبیل ثبت نام، پرداخت شهریه، نظارت بر روند آموزش دانشجو، نظارت بر امتحانات ... را فراهم میکند.

eLearning بر محور دانشجو میچرخد مکان آموزش متناسب با خصوصیات فردی دانشجو را میدهد

این مقاله را میتوان به سه بخش اصلی تقسیم کرد. در بخش اول به معرفی مفاهیم آموزش الکترونیکی مزایا معایب آن پرداخته شده است. در بخش دوم جنب های اقتصادی آموزش الکترونیکی مورد بررسی قرار گرفته در بخش آخر جنب های مدیریتی آن بحث شده است.

2 .تحول در آموزش

برای درک بهتر نیاز به ایجاد تغییرات در مر آموزش بهتر است که ابتدا به اتفاقاتی که در یک جامعه اطلاعاتی در حال وقوع است، نظری بی فکنیم. در یک جامعه اطلاعاتی اتفاقات زیر رخ میدهد:

. دانش کاملاً در حال رشد است.

. نیاز به آموزش در تمام دوران زندگی احساس میشود.

حجم زیادی از اطلاعات دانشها از طریق ایانهها اینترنت قابل دسترسی است.

نه تنها دانش بلکه توانایی خلاقیت در آموزش کاملاً مورد نیاز میباشد.

اموزش در صنایع روز به روز بیشتر مورد نیاز است.

مدیریت دانش در یک شرکت امری حیاتی شده است.

امکان ایجاد شکاف دیجیتالی وجود دارد.

نکته اصلی در تمام موارد بالا سرعت پیشرفت است. در یک جامعه اطلاعاتی همه چیز آنقدر سریع رشد میکنـد که مردم، شرکتها، سازمانها جوامع نیاز به ابزاری دارند که به آنها کمک کند تا خود را با ایـن تغییـرات سـریع وفق دهند. یک مورد از این تغییرات که سرعت زیادی هم دارد، در حوزه دانش اتفاق میافتد که باعث میشـود انسانی که قبلا به خاطر دان خود ارزش داشت، ارزش قبلی خو را از دست بدهد در عوض کسی که قابلیت یادگیری عمیقتر در زمان کمتری را دارا میباشد ارزش بیشتری پیـدا کنـد. همچنـین در چنـین جامعـهای بـه کسانی نیاز است که قابلیت جستجوی اطلاعات دانش را از طریق اینترنت دیگر شبکهها اطلاعاتی داشـته باشد

3 .مزایا و معایب

آموزش الکترونیکی به شکلی که امروزه مطرح است، آنقدر جدید است که نمی توان با قاطعیت در مـورد مزایـا معایب آن بحث کرد. از طرفی تعدادی از مزایا معایب آموزش الکترونیکی آنقـدر واضـح سـت کـه نیـازی بـه گذشتن زمان طولانی برای به اثبات رساندن آنها احساس نمیشود. از این مزایای میتوان از بـین رفـتن هزینـه مسافرت در آموزش را نام برد.

3?1 مسائل فنی

اگر یک محیط آموزش الکترونیکی بخواهد سودمند کارا باشد، باید کامپیوتر اینترنت با پهنای باند زیاد، به سادگی در اختیار دانشجویان معلمین قرار بگیرد. یکی از معایب یک دوره Online این است که دانشجو باید اوقات زیادی از وقت یادگیری خود را Online باشد. این امر بسیار گران تمام میشود ممکن است بسیار خسته کننده باشد، بخصوص اگر ارتباط از طریق مودم که بسیار کندتر است، باشد

2?3  حجم کاری

عد ای گمان میکنند که پیادهسازی آموزش الکترونیکی، کار معلم را خیلی ساده میسازد ولی این فکر همیشه درست نیست. توسعه به کاربردن نوع جدید از آموزش به وقت کار بیشتری احتیاج دارد. وقتی که محیط آموزش الکترونیکی به منظور آموزش از اه دور استفاده میشود باید دقت کرد که با Online کردن کدام یک از قسمتهای دوره، سود بیشتری بدست خواهیم آورد چه از نظر قیمت چه از نظر کیفیت. به عنوان مثال اگر معلم شاگرد هر هفته چند بار یکدیگر را ملاقات میکنند، پیادهسازی کلاس مجازی به جای کلاس سنتی املاً غلط است.

انگیزه 3?3

کلید اصلی در ساختن یک محیط آموزش الکترونیکی موفق، انگیزه است. یک معلم مشوق،در کنار مواد درسی جالب مناسب اهداف مشخص یک پایگاه خوب سازماندهی شده، عد ای از عواملی هستند که باعث ایجاد انگیزه در دانشجویان میشوند.

یکی دیگر از امها در این مسیر خود فناوری است. موارد زیادی وجود دارد که طراحان دوره درسی خود را کاملاً در امکانات چندرسانهای یا کاربردهای فراتکنیکی با قابلیت کم، گم کرد اند که این امر سبب عدم هماهنگی ایجاد تناقض در مطالب درسی پیادهسازی آنها در نهایت گیج شدن سردرگمی دانشجویان میشود.[

3?3?1 اصول تعامل در آموزش

ن انسانها در پاسخ به تحریکات مشخصی، ایده عقیدههای نو ایجاد میکند. اثر متقابل بین تحریکات محیطی ذهن انسان انجام میپذیرد. تفکرات سازماندهی میشوند، معانی مختلف ساخته میشوند عناصر تشکیل دهنده دانش تحت تاثیر اطلاعات دست آمده ساخته میشوند گاهی در اثر دوباره نگ در اطلاعات، بازسازی میشوند. تمام این عناصر کاملاً چالش پذیر هستند وقتی که تحریکات جدیدی برای ذهن ایجاد شود در نتیجه تفکرات نو به ذهن رسد، تغییر توسعه داده میشوند گاهی بازسازی میشوند. تنوع، تناسب کیفیت فرایندهای انجام شده روی اطلاعات، تاثیر مهمیدر روند تولید دانش دارد. دانش فقط در جمعآوری دستهبندی اطلاعات خلاصه نمیشود بلکه یک فرایند کاملاپویا است که موجب تاثیرات متقابل اجتماعی میشود. دانشجویان از طریق فعالی های خود آموزش میبینند نه از طریق مطالب مطرح شده در (یا دو طرفه). 14( یا یک طرفه) پویا 13 کلاسها. تاثیر معمولاً به دو دسته تقسیم میشود: ایستا

2?3?3  تعامل با محتوا

در آموزش سنتی با محتوا متون درسی از قبیل کتابها، مقالات، صدا تصویر معمولاً ایستا ود. ابزار سنتی تاثیر معلم بود که مطالب مطروحه در دوره را به دانشجویان میآموخت با آنها در موردشان به مباحثه میپرداخت. فناوریها رسانههای جدید (مثل محتویات وب نرمافزارهای کامپیوتری) باعث شدهاند که دانشجو بتواند در یک ارتباط پویا با مطالب درسی بدون نیاز به حضور مستقیم معلم شرکت کند. انتخاب استفاده صحیح از فناوری رسانههای جدید به عنوان یک عامل کاملاً ضروری برای ایجاد پایدار نگه داشتن ارتباط دانشجو با مطالب مفاهیم درسی شناخته شده است.

3?3?3 تعامل با دیگر دانشجویان

دومین احتمالاً مهمترین شکل تاثیر تاثر در آموزش، اثر متقابل با دیگر دانشجویان است. اثر متقابل با دیگران توسط انجام کارهای گروهی، مثل تعاملات اجتماعی یا مباحثات فلسفی، صورت میگیرد. در یک محیط آموزش الکترونیکی این اثرات متقابل به دو صو انجام میپذیرد: ناهمزمان(نظیر پست الکترونیکی، جلسات مباحثه ...) همزمان (یا بلادرنگ نظیر کلاسهای مجازی، اتاقهای گپ زنی(.

به نظر میرسد که مباحثه ناهمزمان، بحثهای عمیقتر درنتیجه تاثیرات مهمتری را به دنبال داشته باشد. زیرا روی مطالب در طول زمان اندازه کافی فکر میشود، در حالیکه گپ زدن یک رتباط کاملاً مستقیم پرمحتوا را به دنبال دارد، ولی ممکن است روی مطالب ارائه شده به اندازه کافی فکر نشود

3?3?4 تعامل با معلم

ابزارهای ارتباط با معلم هم مانند ابزارهای ارتباط با دیگر دانشجویان میباشد. آشکارترین تفاوت بین محیطهای آموزش الکترونیکی آموز سنتی دور فاصله بین دانشجو معلم است که موجب عدم امکان انتقال رودر روی دانش بین دانشجو معلم میشود. در بعضی موارد، مانند دورههای آموزش از راه دور تصویری از طریق وسایل ارتباطی موجود برقرار میشود، ولی با توجه به پهنای باند محدود کیفیت این گونه ارتبا ها معمولاچندان بالا نیست. بدین ترتیب حضور معلم نفوذ او روی دانشجو با آموزش سنتی کاملاً متفاوت است.

کار گروهی آموزش با یکدیگر برای اشخاص مختلف از نظر فرهنگی جغرافیایی امکانی است که شبکه به بهترین شکل در اختیار ما قرار میدهد.

4 .نقش معلم در آموزش الکترونیکی

در مورد نقش معلم در آموزش الکترونیکی مباحثات زیادی در حال انجام است. نظریه اصلی در این باب که مبتنی بر تجربیات آموزشی میباشد، از این قرار است که "معلم حاضر در یک کلاس درس واقعی، بهتر مفیدتر از معلمی است که از طریق ابزارهای الکترونیکی با دانشجویان در ارتباط است". هنوز هم ارتباط رو در رو بسیار موثرتر کار مدتر از ارتباط الکترونیکی است. اگر چه در بعضی موارد، مانند آموزش از راه دور، ارتباط الکترونیکی معلم با شاگرد تنها راه حل موجود عملی میباشد انتخاب دیگری برای ارتبا بین معلم دانشجو موجود نمیباشد. در ادامه این مبحث وظایف یک معلم الکترونیکی، بر اساس پایان نامه دکترای Berge. L Zane شرح داده خواهد شد. این وظایف ممکن است با هم اشتراکاتی داشته باشند که نمیتوان آنها را کاملاً از یکدیگر جدا کرد. با توجه به رساله Berge مهمترین وظایف یک معلم الکترونیکی به شرح زیر است:

"مدل کردن الکترونیکی تعلیم موثر قبول مسؤولیت در مورد نظارت بر روند یادگیری دانشجو، پخش کردن دانش بینش، به هم بافتن رشتههای مختلف مباحثات مطالب دوره درسی نگهداری مراقبت از هماهنگی گروه." Berge همچنین جنبههای مختلف کار معلم، برای آموزش Online موفق را به قسمت تقسیم کرده است.

4?1 جنبه آموزشی

وظیفه اصلی یک معلم، تسهیل آموزش برای دانشجویان است. امروزه این امر کمتر به جنبههای تعلیم اشاره دارد بیشتر در مورد فعال کردن دانشجو کمک به او برای فراگیری دانش اشاره دارد. معلم برای انجام بهتر وظیفه خود باید موارد زیر را به هم پیوند دهد.

ارائه روشنتر اهداف

تهیه تدوین مطالب مناسب برای دوره (ترجیحاً online(

تشویق دانشجو به شرکت در امور آموزشی

اجبار دانشجو به ارائه سهم خود از فرایند آموزش

شرکت در مباحثات دانشجویان

ملاقات با خبرگان

4?2 جنبه اجتماعی

جنبههای اجتماعی وظایف معلم با جنبههای آموزشی کار او برای خلق یک محیط آموزش الکترونیکی مناسب برای یادگیری، همکاری ارتباط کاملاً نزدیکی دارد. این جنبه از کار معلم برای یک آموزش موفق همچنین برای رشد دادن ارتباطات انسان یک دانشجو کاملاً لازم است. معلم باید بتواند که گروه را مانند یک واحد نگهداری کند یا به عبارت دیگر، اعضاء را به همکاری اجتماعی با یکدیگر سوق دهد. بنابراین برای انجام این وظیفه لازم است که دانشجو را به اجتماع معرفی نماید.

4?3 جنبههای مدیریتی

یکی از وظایف معل که در سیستم آموزشی دانشجو محور اهمیت بیشتری پیدا کرده است، نقش او به عنوان یک هماهنگ کننده مدیر است. وظیفه یک معلم به عنوان مدیر هماهنگ کننده در این روش آموزشی، عبارت ست از مدیریت کنترل اطلاعات دوره مانند محتویات دوره، کارهای گروهی، پروژهها مباحثات. این جنبه که شامل روز آمد کردن هماهنگی دوره میشود یکی از حیاتیترین جنبههای کار معلم است.

4?4 جنبه فنی

یکی دیگر از وظایف معلم که امروزه به توجه بیشتری نیاز دارد، جنبه فنی کار است. معلم ابتدا باید دانشجویان را با نرمافزار سختافزارهای دوره آموزشی آشنا سازد. برای اینکه معلم بتواند این آشنایی را فراهم کند باید خود دانشجویان مطالبی را در مورد سیستم آموزشی بیاموزند که این کار میتواند وقت زیادی را در آغاز دوره به خود اختصاص دهد. البته وقتی این کار به پایان رسید، معلم دانشجویان میتوانند تمام وقت خود را صرف آموزش مطالب دوره نمایند.

نکته مهم قابل ذکر این است که در این نین سیستم آموزشی نیازی نیست که معلم یک فـرد خـاص باشـد، بلکه محیطهای آموزش الکترونیکی این امکان را فراهم میآورند که هر وظیفه معلم را چند نفر به عهده داشـته باشند تا وظایف یک معلم به صورت کاملاً تخصصی بین چند نفر تقسیم شده کیفیت آموزش بالاتر رود.

5 .خواص یک محیط آموزشی الکترونیکی

5?1 رایانهها و آموزش

با افزایش دسترسی به اینترنت با ظرفیت سرعت بالاتر آموزش به کمک رایانه جنبههـای کـاملاً جدیـدی از نظر ارتباطاتی پیدا کرده است. اگر اینترنت با سرعتی که در دهه پیش رشد کرده، رشد نمیکرد، امروزه چیزی با عنوان آموزش الکترونیکی موجود نبود

یکی از معمولترین کاربردهای اینترنت پست الکترونیکی میباشد که سرعت انتقال اطلاعـات شخـصی را بـه شدت افزایش داده است. دانشجویان میتوانند به راحت با استفاده از پست الکترونیکـی بـا اسـاتید خـود تمـاس بگیرند اساتید هم میتوانند اخبار مربوط به کلاس را با استفاده از پست الکترونیکی به همه دانشجویان اطـلاع دهند.

وب بدنهای از نرمافزارها دارد شامل تعدادی پروتکل قرارداد است. انعطافپذیری HTML سبب میشود که بتوان به وسیله آن متون درسی فوق العاده کارآمدی ایجاد کرد، کـه دانـشجویان مـی تواننـد در هـر زمـانی کـه احساس نیاز کنند به مطالب درسی دسترسی داشته باشند.

5?4  گپ گروه خبری جلسات مباحثه

این ابزارها امکان محاوره مستقیم بین دانشجویان را فراهم میکند. جلسات مباحثـه قابلیـت کـار گروهـی بـین دانشجویان در نقاط مختلف در دانشگاههای مختلف را بدون نیاز به مسافرت فقط با اسـتفاده از یـک رایانـه متصل به اینترنت ایجاد میکند

6 .آموزش در دوران اینترنت

استقلال مکانی

با استفاده از اینترنت دانشجویان میتوانند جایی که به اینترنت دسترسی داشته باشند به آموزش یادگیری میتوان به مطالب دوره در هرجایی دسترسی پیدا کرد. دیگر نیازی 23 بپردازند. از طریق سرویس دهنده دوره نیست که کلاس درس مکان ثابتی در باشد، بلکه به جای آن یک کلاس مجازی روی اینترنت تشکیل میشود که میتوان با استفاده از یک رایانه تصل به شبکه از هر کجا در کلاس حاضر شد

وقتی مساله زمان را نیز در نظر بگیریم، به دو حال اساسی برای آموزش الکترونیکی بر میخوریم: همزمان 25 ناهمزمان

حالت ناهمزمان

در آموزش ناهمزمان دانشجویان میتوانند با سرعت دلخواه خود وقت که احساس نیاز بیشتری کردند به مطالب درسی یادداشتهای موجود مراجعه کنند. دانشجویان با یکدیگر با اساتید خود از طریق پست الکترونیکی دیگر امکانات الکترونیکی ارتباط برقرار کرده با یکدیگر به مباحثه میپردازند. مهمترین فایده این روش این است که این امکان را در اختیار دانشجو میگذارد که دانشجو میتواند با سرعتی متناسب با استعدادها برنامه روزانه خود به یادگیری بپردازد. نوعاً تنها موارد زمانبندی شده تکالیف پروژههای دوره میباشد.

حالت همزمان

در آموزش همزمان دانشجو در یک کلاس مجازی به صورت بلادرنگ حاضر میشود. این روش نیازمند حضور یک معلم در کلاس مجازی برای هدایت کلاس میباشد. آموزش همزمان معمولاً بر ابزارهای گپ زنی قوی تکیه دارد تا معلم شاگرد توانایی محاوره با یکدیگر را داشته باشند در صورت نیاز بتوانند گفتگوی خصوصی برای رفع مشکل دانشجو داشت باشند به طوری که روند کلاس درس با وقفه روبرو نشود. فواید این روش پاسخگویی بلادرنگ از جانب معلم است اینکه دانشجو بیشتر احساس میکند که در یک کلاس واقعی شرکت کرده است. ولی آموزش همزمان وقت دانشجو را در یک برنامه روزانه محدود مینماید فقط برای کسانی کاملاً سودمند پرفایده است که نیاز به آموزش از راه دور دارند. بدین ترتیب آموزش غیر همزمان روشی است که اغلب به عنوان اساس یک دوره آموزش الکترونیکی در نظر گرفته میشود تاکنون روش مورد پسندتری بوده است.

محکهای آموزش الکترونیکی

طبق مطالعهای که "موسسه سیاست گزاری برای آموزش عالی" به سفارش NEA board Black انجام داد، محکهای زیر برای یک دوره آموزش از راه دور بدست آمد

پشتیبانی نهادی : یک نقشه تکنولوژیکی که امنیت، پشتیبانی مجتمع بودن سیستم قابلیت اطمینان فنی پشتیبانی از زیر ساختها را تامین نماید.

توسعه دوره: روزآمد کردن منظم درخواست از دانشجویان برای درگیر شدن در تحلیل، بازنگری تکمیل مطالب دوره.

? یاد دادن/یاد گرفتن: تاثیر متقابل بین دانشجویان دانشکده، پسخورد زمان بندی شده سازنده، یاد دادن روشهای تحقیق به دانشجو

ساختار دوره: بررسی دوره به منظور یافتن قسمتهای نمناسب ترمیم آنها تهیه اطلاعات مربوط به دوره شامل اهداف دوره، مفاهیم، ایدهها، نتایج آموزش، منابع کتابخانهای، تکالیف زمان بندی دریافت پسخورد.

پشتیبانی دانشجو: آموزش روش یادگیری در سیستم، ابزار کمک رسانی پاسخدهی سریع

شتیبانی دانشکده: همکاری فنی در ایجاد توسعه دوره، آموزش معلمین، منابع کتبی برای پاسخ گویی به سوالات دانشجویان در مورد دادههای الکترونیکی

ارزیابی برآورد: استفاده از استانداردهای مختلف، بررسی آموزش به صورت منظم برای مطمئن شدن از صحت آموزش کارآمد بودن یستم.

آموزش الکترونیکی و اقتصاد

امروزه تقریبا در هر گزارش تجاری، در کتابهای جدید استراتژی اقتصادی، در مجلات اقتصادی امثالهم راجع به اقتصاد نوین مطالبی را مشاهده میکنیم. مطلبی که امروزه برای شرکتهای اقتـصادی مهـم اسـت، داشـتن دانش روزآمد اطلاعات جدید درباره مشتریها محصولات موجود است تا بتوانند با استفاده از ایـن ابزارهـا از رقیبان خود پیشی بگیرند. البته این به شرطی است که بتوانیم شرکت خود را سـرعت، همـراه تغییـرات جلـو ببریم. عبارت "کسب کار با سرعت اینترنت" توضیح خوبی بـرای ایـن مطلـب اسـت. امـروزه یکـی از هـداف شرکتهای موفق تولید محصولات نو روزآمد است تا بتوانند محصولات ارزانتر با کیفیت بالاتر تولیـد کـرده در رقابت پیروز شوند.

به عنوان مثال در شـرکت IBM بـــرای بـــیش از30000 تـــن از کارکنــان ایــن شــرکت، آمــوزش الکترونیکـی جـزء جـدایی ناپـذیر آموزش حین خدمت آنان می اشد. تمـــام مـــدیران درجـــه اول در دورههای آموزشی شـرکت کردنـد که حداقل ماه اول این دورههـا به صورت الکترونیکی برگزار شد. IBM محققانی از دانشگاههاروارد را دعوت نمود تـا مطالعـهای روی برنامه آموزشی این شرکت انجـام دهند. در اولین نظـر سـنجی کـه توسـط ایـن محققـان از مـدیران IBM صورت گرفت، اغلب مدیران روش دلخواه خود را در آموزش، آموزش در کلاس یا آموزش رو در رو، ذکر کرده بودند. بعد از گذراندن اولین دوره آموزش الکترونیکی، اغلب مدیران مایل بودند دیگر دوره های آموزشـی را نیـــز بـــه صـــورت الکترونیکـــی بگذرانند

مــوزش الکترونیکــی عــلاوه بــر مزیــتهــایی کــه در امــر کیفیــت یـادگیری دارد بـه آن اشـاره شـد، مزایای انکار ناپذیری در مقایـسه بـا روشهــای ســنتی آمــوزش بــرای شـرکتهـا کارکنـان آنهـا دارد. از جمله این مزایا میتوان به موارد زیـر اشاره نمود:

8?1 صــرفه جــویی در زمــان آموزش

بــسته بــه پیچیــدگی موضــوع مهار های شخصی دانشجو، عدهای از دانــشجو ان مطالــب را ســریعتر عـدهای کنـدتر مـیآموزنـد. آمـوزش الکترونیکــی ایــن امکــان را بــه مــا میدهد کـه هـر دانـشجو سـرعتی متناسب با شرایط خودش داشته باشد. دانشجویان کندتر میتوانند هر زمـان که نیاز داشتند، مطالب درسـی را دوره کنند، تمرینها را دوباره انجام دهنـد، شبیهسازیها را دوباره مـشاهده کننـد تا اطلاعات خام به دانش تبدیل شود. آموزش الکترونیکی زمـانی در حـدود 50 %کمتر از آموزش سنتی در کلاس درس، صرف آموزش مطالب یکـسانی میکند

8?2 صرفه جویی در هزینه

ا توجه به آمار "Magazine Training "اگرشرکتها به جای آموزش سنتی از آموزش الکترونیکی استفاده کنند، حدود 50 %تا 75 %در هزینهها صرفه جویی خواهند نمود. قسمت عمده صرفه جویی در هزینه مسافرتها، هتلها، نگهداری خدمات برای کلاسهاست. از دست ندادن ساعات کار کم نشدن تولید در حین آموزش قسمت دیگری از صرفه جویی را تشکیل میدهد.[

معایبی در مورد آموزش الکترونیکی به کارمندان ذکر میشود که یکی ازآنها مورد زیر است که در Training Magazine در مارس 2000 منتشر شد:" بیایید آموزش را از کار روزانه خارج کنیم آنرا به اوقات فراغت (بدون حقوق) کارمندان منتقل کنیم! کسی به شما نمیگوید که منظور از "هر وقت" در آموزش الکترونیکی زمان بعد از کار منظور از "هر جا" خانه شماست." به این ترتیب کارمندان برای اینکه از قافله فناوری عقب نمانند، مجبور هستند که مقداری از وقت آزاد خود را با هزینه شخصی، صرف آموزش کنند.

مسال مهم دیگر برای شرکتها زمان عرضه محصول است بدین معنا که از زمان تولید تا زمان فروش چقدر طول میکشد. برای شرکتهای بزرگ که با هزاران کارمند سر کار دارند اطلاعات مربوط به فروش باید به قسمتهای فروش، مدیریت پشتیبانی برسد تمام این قسمتها لزوماً نزدی به هم نیستند در مراکز مختلف پراکنده شدهاند، آموزشهای سنتی نمیتوانند سرعت مورد نیاز برای به حداکثر رساندن بازگشت سرمایه را تامین نمایند

9 .شرکتهای ارائهکننده خدمات آموزش الکترونیکی

در یک اقتصاد دانایی محور دانشگاهها مراکز آموزشی نقش بسیا مهم ایفاء میکنند. محدود نگه داشتن مخارج، کوچکسازی تغییرات استراتژیک در امر آموزش فاکتورهایی هستند که مشخص میکنند ما به چه کسانی چگونه آموزش خواهیم داد. در حالیکه بعضی از موسسات آموزشی را های سنتی مانند کلاس درس را همچنان ادامه میدهند، عدهای موسسات هم برای رسیدن به اهداف خود از آموزش الکترونیکی استفاده میکنند. امروزه هزاران شرکت به طراحی پیادهسازی دورههای آموزش الکترونیکی میپردازند. هر کس با داشتن یک میتواند ادعای ارائه دورههای آموزش الکترونیکی کند. تعدادی از شاخصهای تعیین کیفیت  وب سایت دورههای ارائه شده توسط این شرکتها در زیر آمده است.

تمرکز بر نیازهای دانشجو، نه نیازهای آموزگار یا موسسه

تمرکز بر نیازهای دانشجو، نه نیازهای آموزگار یا موسسه  هروقت 24 ساعته، روز هفته، هرجا ? استفاده مناسب از شبکه: آموزش بلادرنگ

برقراری ارتباط دانشجویان برای همکاری و یادگیری گروهی

شخصی ازی آموزش به وسیله انتخاب عناصر آموزشی مختلف برای هر شخص شبیهسازی ...

در اختیار داشتن چند روش آموزش الکترونیکی، مثل کلاس مجازی شبیهسازی ...

انجام عملیات نظارتی مانند نظارت بر روند آموزش دانشجو، برگزاری امتحان، نگهداری سوابق ...[ ]

در سال 1999 مطالعـ ای توسـط ASTD 501 شرکت امریکایی انجام شد. نتایج این مطالعـه نـشانگر ایـن بـود کـه نـه تنهـا سـال بـه سـال سـرمایهگـذاری روی آمـوزش الکترونیکـی بیـشتر میشود بلکه یک بطـه تنگاتنـگ بـین موفقیـت شـــرکت ســـرمای گـــذاری روی آمـــوزش الکترونیکــی وجــود دارد. شــرکتهــایی کــه در گزارشات خود بـه بهبـود وضـع شرکتـشان اشـاره کـردهانـد، ایـن نکتـه را نیـز ذکـر کـردهانـد کـه سرمایهگذاری خود را روی آموزش الکترونیکی افزایش دادهاند. همچنین شرکتهای موفقتر سرمایه بیشتری را برای آموزش کارکنان خود اختصاص دادهاند.آموزش الکترونیکی سریعترین رشد قابل اطمینان تـرین تـضمین سرمایه را در میان صنایع آموزشی دارد. پیش بینی میشود که سرمایهگذاری در صنایع آموزش الکترونیکـی هـر سال به دو برابر مقدار سال قبل برسد

0 .مدیریت

در بخش مدیریت، آموزش الکترونیکی این سود را دارد که مجتمع بودن اتوماسیونی که سیستمهای کامپیوتری ارائه میدهند را در ذات خود دارد. در آموزش الکترونیکی این امر معمول است که مدیریت محتویات دوره، روشهای آموزش، همکاریها شرکت در دورهها خودکار است به وسیله قسمتی از سیستم خود دوره قابل طراحی اجرا میباشد. این قابلیتها شامل ثبت نام دانشجویان، پرداخت هزینههای دوره، پروندههای دانشجویان، کارهای گروهی، ایجاد مطالب دوره نگهداری از آنها، پایگاه داده تکالیف، نمره دادن غیره نامیده میشود.[ ] میباشد. سیستمی که یک یا چند دوره مجازی را مدیریت کند، پایگاه دوره نامیده می شود

.جمعبندی

تغییر تحول در فرایند آموزش هماهنگ ساخت آن با تکنولوژیهای روز نیازمند بررسی دقیق مزایا معایب بکارگیری فناوری اطلاعات در آموزش است. روند رو به گسترش بکارگیری آموزش الکترونیکی در سطح جهانی توجه خاص مسئولین دستاندرکاران امر را میطلبد. بکارگیری مناسب آموزش الکترونیکی نقش شایان توجهی در جهش شور به سوی تولید دانش خواهد داشت.

منابع

] Teir Sebastian “Development and application of eLearning software for education in energy technologies” Helsinki University of Technology Department of Mechanical Engineering

] http://www.internettime.com/Learning/Information.html

Mizoguchi Riichiro “IT Revolution in Learning Technology” Osaka University

] http://www.forbes.com/specialsections/elearning