hc8meifmdc|2011A6132836|Ranjbaran|tblEssay|Text_Essay|0xfcff26bc080000006106000001000a00
بررسی حرکتهای توریستی در منطقه
مجموعه ای از محرکهایی است که در هر منطقه ای از دیدگاههای مختلف تعریف می شـود کـه منجـر بـه جلـب گردشگران می شود با توجه به اهیت مناطق کـویری و ضـرورت توجـه بـه آن در معمـاری شـهری و روسـتایی در راستای توسعه صنعت ان می توان موارد ذیل را نام برد.
- معماری سنتی و حرکتهای توریستی : در این بخش مجموعه ساختها و ابینه احداث شده در گذشته تاکنون در
بخشهای اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی و... شامل قنوات ، مساجد ، کاروانسراها و... در مناطق مسکونی شهری و روستایی و اراضی طبیعی را نام برد .
- منابع فرهنگی و قومی و حرکتهای توریستی: در این بخش مجموعه از هنرها ، سنتها ، در گذشته تاکنون در بخشهای هنری ، اجتماعی ، فرهنگی و... شامل صنایع دستی ، آداب و رسومات ، سنتها و... در مناطق مسکونی شهری و روستایی را نام برد.
- پتانسیلهای طبیعی و حرکتهای توریستی: در این بخش مجموعه از مناظر طبیعی ، زیستگاهها ، لندفرمها که در طول زمانهای گذشته تاکنون شکل گرفته اند و در این مقاله تشریح می گردد.
- موقعیت های جغرافیایی و حرکتهای توریستی: در این بخش با عنایت به موقعیت های جغرافیایی مناطق و قراگیری در مسیرهای حرکت توریسم از جمله جاده های اصلی و بزرگراهها و وضعیت سرویس دهی و خدمات رسانی مراکز مجاور مناطق توریستی مدنظر است.
- دانشگاهها ، تشکیل کنفرانسها و حرکتهای توریستی : در این بخـش وجـود مراکـز علمـی و اموزشـی در راسـتای تشکیل جلسات و کنفرانسها و مایل آموزشی در بخشهای مختلف مورد توجه است . این کنفرانسها که در زمینه های اقتصادی ، علمی ، فرهنگی و سیاسی برگزار می شود . به صنعت توریسم شکوفایی و تحرک بیشتری می بخشد .
- فصول سال و حرکتهای توریستی : در این بخش اهمیت توجه به تعـداد گردشـگران و مـسایل ذکـر شـده قبلـی در راستای پتانسیل ها و چالشهای فصول سال مطرح است.
اکوتوریسم و جاذبه های طبیعی در مناطق کویری با توجه به اینکه وسعت زیادی از قلمرو ایران را مناطق خشک و کویری تشکیل می دهد می توان با بررسی و شناخت قابلیتها و پتانسیلهای این مناطق و جاذبه های توریستی و جهانگردی طبیعی و مصنوعی که در ایـن نـواحی وجود دارد نسبت به رونق صنعت اکوتوریسم که در سنوات اخیر جایگاه با ارزشی در اقتصاد برخـی کـشورها پیـدا کرده است همت گماشت. در ابتدا لازم است نسبت به معرفی انواع رخساره ها و نماهـای غالـب منـاطق کـویری و بیابانی ایران بپردازیم. این اشکال و مناظر که در گوشه و کنار اغلب نواحی بیابانی، حاشیه بیابانی و کویری دیده مـی
شوند عبارتند از (احمدی، 1378؛ محمودی، 1373؛ گودرزی نژاد، 1377 و کردوانی، 1369 ( ناهمواریها و تپه هـای ماسه ای که یکی از واضح ترین و فراوانترین اشکال ویژه مناطق خشک و بیابانی می باشند که در اشـکال و انـدازه های متنوع سیمای ژئومورفولوژیکی خاصی را دارد هستند. این تپه ها دارای محیط بسیار زیا، یکنواخت و سـاکت و آرام بوده و از نظر تجدید روحیه و آرامش اعصاب بسیار مفید است. پیاده روی حتی با پای برهنه در شیب تپه هـای ماسه ای بسیار لذت بخش بوده و دیدن مناظر زیبای فرسایش بادی و رسوبات انباشته شده در پای بوته هـا و انـواع ریپل مارکها (اشکال مواج ماسه ای) بر روی قامت بلند تپه های ماسه ای خود دنیایی و صفانشدنی است. ابعـاد تپـه های ماسه ای بسیار متغیر است به طوریکه عرض تپه های ماسه ای از یک متر تـا حـدود یـک کیلـومتر و محـدوده ارتفاعی آنها در حدود 30 سانتی متر تا 300 متر تغییر می کند. مطالعات انجام شده نشان می دهد که هفت عامـل در ابعاد و اندازه تپه های ماسه ای موثر می باشند که عبارتند از: منشء ماسه -نیروی باد -جهت باد-میزان مولد محموله - ارتفاع ناهمواریهای بالادست- ابعاد تپه و زمان-شکل تعادل دینامیکی تپه. تپه های ماسه ای با ابعاد و اشکال متفاوت نتیجه عمل عوامل گوناگون در طول زمان می باشند. بررسی های انجام شده نشان می دهد که برای تشکیل تپه ماسه ای به اتفاع یک متر یک سال زمان لازم است. بنابراین تپه های ماسه ای به ارتفاع 100 متر حداقل دههـا هـزار سـال تحت تأثیر عوامل و حوادث گوناگون واقع شده است.
از اشکال دیگر ناهمواریهای ماسه ای می توان به اشکال سـیف ، تپـه دوکـی شـکل، بارخـان، ارگ (Erg (
،سیلک ، تپه های هرمی ، پهنه های ماسه ای زیبا ، یاردانگ هـا، دشـت ریگـی یـا ریگزارهـا (سـنگفرش بیابـان) و اشکال متنوع چاله های کویری (پلایا) شامل جلگه رسی یا دق ، رخساره پف کرده ، رخساره زرده ،رخساره چربه ، پدیده شق را می توان نام برد
ـ جایگاه طرح اکوتوریسم در مناطق کویری و بیابانی
بسترسازی شاخصهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی جوامع مختلف بـه منظـور همگـامی و همـسازی بعـد
معنوی و مادی نیازهای انسان، راهکار این مشکل است که در این میان سازماندهی و برنامهریزی محیطهـای طبیعـی با کاربریهای عمومی و ویژه ، یکی از رهیافتهای سازنده به شمار میآید. این کار با انگیزه حفظ محیط زیـست و برآوردن نیازهای مختلف انسانی صورت میپذیرد. مراحل ابتدایی برای شروع کار سازماندهی شامل بازدید میـدانی، ارزیابی زیستمحیطی، تعیین عوامل و تأثیرگذاری هر دسته از عوامل بر سطح تقاضـا، تعیـین قابلیـتهـا و تنگناهـا، تعین برد منبع اکوتوریستی، ارزیابی پیامدهای ناشی از عدم سازماندهی و نهایتاً لزوم سـازماندهی و ارایـه راهکارهـا میباشد که نتایج مهمی از نظر زیستمحیطی، فضایی کالبدی و اجتماعی روانی و اقتصادی را به دنبال دارد.
تمامی اعمال انجام یافته در این مورد پیشزمینه و بستری برای توسعه و رونق طبیعتگردی اسـت کـه نتـایج
چشمگیری در زمینههای اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسی، اخلاقی و اکولوژیکی با خود به ارمغـان مـی آورد تـا بتواند بخشی از اثرات سوء رشد صنعتی را تعدیل نماید. عواملی که در سازماندهی محیط در منابع توریسم طبیعی به صورت عوامل اولیه مورد توجه قرار می گیرند عبارتند از: بازدید و بررسی میدانی منبع اکوتوریستی تعریـف شـده و بررسی وضع موجود آن از نظر وسعت، نظام توپوگرافیک حاکم بر آن، کاربری و موقعیت فضاهای پیرامونی و عنوان تأثیرگذار هر کدام از فضاها بر منبع موجود و سایر عناصر موجود در سایت.
-1 ارزیابی زیستمحیطی منبع که یکی از بخشهای کار به منظور حفظ منـابع زیـستی موجـود و احیـاء توسـعه و تداوم پایداری آن در آینده میباشد.
-2 تعیین عوامل انسان ساخت موجود در منبع و درجـه تأثیرگـذاری هـر یـک بـه سـطح تقاضـای تفرجگـاهی در وضعیت فعلی
-3 تعیین عوامل طبیعی حاکم بر منطقه و منبع و درجه تأثیرگذاری هر یک از آنها بـر سـازماندهی، نـوع طراحـی و نهایتاً سطح تقاضای تفرجگاهی منبع.
-4 تعیین قابلیتها و توانمندیهای منبع با شخاص قراردادن طبیعتگردی و هدف اصلی از طبیعتگردی در آن.
-5 تعیین تنگناها و محدودیتهای منبع در حالت کلی و محدودیتهای شاخص تأثیرگذار بر طبیعتگردی.
-6 تعیین برد هر منبع در وضعیت فعلی (استقبال از وضع موجود آن).
-7 ارزیابی و نتیجهگیری پیامدهای ناشی از اکوتوریسم اعم از مثبت و منفی در صورت تـداوم رونـد قبلـی (بـدون
سازماندهی و مدیریت).
-8 لزوم سازماندهی و ارایه راهکارهایی ویژه برای هر هر منبع اختـصاصی براسـاس مطالعـات و ارزیـابی صـورت گرفته روی آن و اهداف مورد نظر.
با طی روند علمی بالا و در اختیار داشتن آمـار و اطلاعـات مختلـف از بازدیدکننـدگان منـابع تفرجـی متنـوع میتوان یک سازماندهی منطقی برای ایجاد و توسعه اکوتوریسمی پایدار در پهنههای طبیعی پیشبینی نمود.
با توجه به زمینه ها و موارد گفته شده و پتانسیل های گردشگری در مناطق بیابانی و خشک کشور در اینجا به برخی از بستر های سرمایه گذاری و رویکردهای کلی پرداخته می شود:
الف: استفاده از طبیعت به عنوان ذخیره گاه ژنی
بر خلاف تصور عامه اکوسیستم های بیابانی و کویری نه تنها دارای جنبـه هـای غیرمتنـوع از اشـکال حیـاتی زیستی نیستند بلکه به نوبه خود و با توجه به بستر طبیعی و شرایط اکولوژیکی حاکم بر آنها هم از نظـر گونـه هـای جانوری (فون) و هم از نظر گونه های گیاهی (فلور) دارای غنای خوبی میباشد. بـه نحویکـه بـا مطالعـات صـورت گرفته برخی از خزندگان و گیاهان منحصر به مناطق بیابانی هـستند کـه دارای ویژگیهـا و اختـصاصات بـی نظیـری هستند.
ب: بازدید مناظر بکر و دست نخورده مناطق بیابانی
امروزه در سرتاسر کره زمین کمتر ناحیه ایست که از دست اندازی و دستکاری و حتی تخریب و تغییـر بـشر
دور مانده باشد. مناطق و نواحی که دارای آب و هوا و شرایط مساعد زیستی نظیر وجـود آب، زمینهـای حاصـلخیز کشاورزی، جاده ها و راههای دسترسی می باشند تا حد زیادی پذیرای جمعیت های انسانی در تراکم بالایی هـستند،
لذا جاذبه های بکر و دست نخورده و طبیعی کمتر بـر جـای مانـده اسـت و بـسیاری از افـراد در آرزوی رفـتن بـه مکانهایی هستند که نه از مظاهر تمدن و ساختهای بشری اثری باشد و نه از زیور و زینت و زیبایی دست سـاخت و ظاهری انسانها، بلکه روح بی آلایش و تازه خواه آنها در جستجوی طبیعتـی یکـه و تنهـا و ذات و خـوی اصـیل آن است، حتی اگر این مکان یک پهنه ماسه ای با چندین بوته و گیاه ظاهراً خشک و بی روح باشد و خلق کمال جـوی انسان آن را با کمال اشتیق می پذیرد.
آیا تاکنون تصور کرده اید به جایی بروید که نه از صدای دلخراش بوق های ممتد اتومبیل ها خبری باشد و نه از شیهه غرنده لاستیک اتومبیلهای مد به مد، نه از شیطنت های نوجوانان بر مرکب موتورسیکلت های بی افسار، نـه از غرش هواپیماها بر پهنه آسمان، نه صدار ترقه و آتش بازی.
ج: تسکین آلام روحی و تلطیف اعصاب بیماران روانی
کویر و بیابان به زعم برخی افراد تداعی کننده یک نوع خمودگی در زندگی و عدم تنوع و و ترک و پویایی در
حیات چه انسانی و چه جانوری و گیاهی است ولی این موضوع برای کسانی که حتی سروکار کمی نیز با این مناطق دارند غیرقابل قبول است. سادگی، بی آلایشی و صداقتی که در مظاهر و مناظر بیابـانی وجـود دارد، چـون سـنگهای تفتیده از گرما، گیاهانی که با اقسام شگردها سعی در حفظ حیات دارند، موجودات ریز و درشتی که به نحـو احـسن جلوه خاق را در رونق بخشیدن و گذران عمر نشان می دهند، تپه های ماسه ای ساکن و در عـین حـال گویـای بـی زبان که نمادی از قدرت ناگفته طبیعت از آستین باد و شن است.
قدم زدن در بیابان پر از سکوت، دیدن مناظر چندوجهی پلی گونهای نمکی کـه هنـور خیلـی هـا نمـی داننـد نقاشش طبیعت است نه تکنیکهای کامپیوتری و علمی که بر صفحه جعبه جادویی می بینند، چاله مرکـزی کـویر کـه سنگ صبور تمام سیلابها و روانابهای خروشان و املاح و نمکها و رسوبات و ذرات ریز و سـرگردان اسـت همـه و همه گنج پنهان بیابان و کویر را برای دلهای تشنه حقیقت هویدا می کنند.
د: برگزاری مسابقات تفریحی و ورزشی
همه ما تصاویر و فیلمهای مربوط به برگزاری مسابقات ورزشی اتومبیل رانی، موتورسواری و ... شـنهای روان
را دیده ایم. براستی چه تکنیکی و با چه هزینه ای قادر است چنین بستر عالی و زیبایی و با ایـن همـه گـستردگی و وسعت را در اختیار برگزار کنندگان قرار دهد. والیبال ساحلی را حتماً دیده اید، در محدوده ای که سرتاسـرش چنـد هکتار هم نمی شود چه بساطی از افراد ورزشکار، امکانات، تدارکات جانبی، جایگاه تماشاچیان و ... مهیا کـرده انـد.
حال اگر تنها چند کیلومترمربع از پهنه های ماسه ای را که در اطراف بسیاری از شهرها چون کاشان، یـزد، اردسـتان، اصفهان، ورزنه، اردکان، اهواز و در مسیر بسیاری از جاده های ارتباطی است بخـواهیم بـه ایـن امـورات تفریحـی و ورزشی اختصاص دهیم تصور این که چه صحنه هایی از استقرار امکانات، برگزاری مسابقات و جشنواره ها، رونـق اقتصادی از نظر مصرف کالاها و ارائه خدمات می تواند پدیدار گردد واقعاً مشکل است. این ها همه تنهـا گوشـه ای از زوایای گسترده پتانسیل های کم نظیر عرصه های بیابانی است که چنین مظلومانه در گوشه انـزوا قـرار داده شـده است.
ه: برگزاری تورهای بیابان و کویرگردی
اگر قصد مسافرت داشته باشیم بی شک به باد تورهای مـسافرتی مـشهد، دبـی، اسـتانبول، مـالزی و خیلـی از تورهای دیگر که با طمطراق و تبلیغات خاص سعی در جلب بیشتر مسافر می کننـد مـی افتـیم. همـه اینهـا دوسـت داشتنی، جذاب و خوبند ولی آیا تاکنون به فکر فردی رسیده است که برنامه ای را تدارک ببینـد تـا از منـاظر زیبـای طبیعت وحشی مناطق آرام و در عین حال خزنده و سرکش بیابانی بازدید شود. به نظر می رسد اولین مشکل و ایراد در عدم معرفی کافی و مناسب این جلوه ها باشد. اگر تنهـا درصـدی از تـصاویر و تبلیغـات مـسافرتی بـه ایـن امـر اختصاص داده می شد بی شک خیلی از مردم که حتی در شهرهای اطراف کویر هم زندگی مـی کننـد ایـن قـدر بـا محیط اطراف خود غریب و بیگانه نبودند.
به عنوان مثال همه مردم ایران و حتی کشورهای اطراف می دانند کـه اصـفهان یـک شـهر توریـستی و دارای جاذبه های معماری و ساختمانهای تاریخی و فرهنگی، هنرهای دستی و ذخایر فرهنگی غنی است و بی شک دوست دارند در فرصتی مناسب به این شهر سفر کنند ولی آیا همین مردم و یا حتی مردم خود شهر اصـفهان مـی داننـد کـه تنها در کمتر از صدکیلومتری از شهرشان به سمت شرق یا جنوب شرق در امتداد مـسیر حیـات بخـش زاینـده رود، آنجا که این کویر تشنه با ولع تمام پذیرای این شریان حیاتی است چه منـاظر بـا شـکوهی از جـدال بـین نیروهـای طبیعت از باد و آب و خاک تا هوا و گیاه وجود دارد، چه تپه های ماسه ای زیبایی در کنار شهر ورزنه تـشکیل شـده است، رخساره های زیبایی در کنار باتلاق گاوخونی و چه شکافهای منظم و مبهمی که با زبان خاص با بیننده سـخن می گویند، وجود دارد.
بی شک اگر این مطلب را می دانستند سعی شان این بود که در سفر به اصفهان بـه اطـراف آن نیـز مـسافرت نمایند و این ممکن نیست جز با معرفی شایسته جلوه های جـذاب منـاطق کـویری و بیابـانی و در کنـار آن همـت مسئولین در ارائه امکانات و زیرساختهای لازم جهت گسترش صنعت بی همتای اکوتوریسم در مناطق بیابانی. برخی از اهداف کیفی ، استراتژی ها و سیاستهای کلی طرح اکوتوریسم در مناطق کویری به شـرح زیـر مـی باشد.
-1 احیاء و تقویت قطب های جلب اکوتوریسم منطقه از نظر جاذبه هـای طبیعـی ، سـیاحتی، زیـارتی، آثـار
تاریخی و باستانی و تلاش در جهت کوشش کامل شناسایی و مستندسازی مجموعه آثار تاریخی
-2 تقویت برنامههای تبلیغاتی برای معرفی مناطق کویری و جاذبههای طبیعی و تاریخی آن
-3 تشویق بخش خصوصی به سرمایهگذاری در ایجاد مراکز اقامتی و تأسیسات ایرانگردی و جهـانگردی از
طریق حمایتهای دولتی
-4 ایجاد زمینههای توسعه مهمانخانههای بین راهی، اقامتگاهها، پارکینگها، کمپینگها، اردوگاهها، مهمانـسراها و استراحتکاههای موقت بین راهی بخصوص در مسیرهای ترانزیت .
-5 گسترش پژوهشهای تاریخی، فرهنگی و توسعه فعالیتهای معرفی جهت بهرهبرداری از ارزشـهای میـراث
فرهنگی و طبیعی کشور و توجه به امر مطالعات و تحقیقات به منظور بازشناسـی جاذبـه هـای طبیعـی و
گردشگری و زمینههای مطلوب سرمایهگذاری در قالب طرح جامع صنعت جهانگردی
-6 توسعه آموزش نیروی انسانی در فعالیتهای صنعت ایرانگردی به منظور تربیت نیـروی انـسانی کارآمـد
برای توسعه صنعت مذکور.
-7 ایجاد بسترهای اقتصادی مناسب برای توسعه فعالیتهـای میـراث فرهنگـی و جلـب مـشارکت بخـشهای
خصوصی، تعاونی و جذب و هدایت سرمایههای خارجی برای توسعه امور میراث فرهنگی و ایرانگردی و جهانگردی از کشورهای پیشرفته و صنعتی با توجه به راه ابریشم در منطقه
-8 به کارگیری نظام آماری و اطلاعرسانی مناسب بـرای توسـعه میـراث فرهنگـی، طبیعـی و گردشـگری و
افزایش مشارکت نهادههای مردمی.
بحث و نتیجه گیری:
فرجام سخن اینکه، در یک نگاه کلی درباره وضعیت اکوتوریسم در ایران باید گفت، که هم اینک نیاز به یـک
سری برنامهریزی عملی و تدوین سیاست مدبرانه میباشد، که از آن طریق نه تنها می توان مناطق متروکه طبیعی را بـا آزمایش صحیح مورد بهرهبرداری قرار داد، بلکه میتوان آنها را به گنجینة بیبدیلی از هویت مردم این سرزمین تبدیل نمود . بنابراین در این بخش، اکوتوریسم میتواند با برقراری ارتباط عمیق با طبیعت عاملی، مـؤثر جهـت حفاظـت و توسعه پایدار آن باشد . در اینجا نکته مهمی را نباید از نظر دور داشت و آن اینکه بحث مسئولیتپـذیری اکوتوریـسم به تنهایی شامل طبیعـت نمـیگـردد بلکـه آن را مـیتوانـد بـه سـایر بخـشهای گردشـگری نیـز تـسری داد و ایـن مسئولیت پذیری همراه با آموزش صحیح میتواند شامل بخشهای فرهنگی و تاریخی نیز باشد که این مـوارد جزئـی از جاذبه های گردشگری ایران میباشد . بنابراین چنـین مـیتـوان عنـوان نمـود، کـه اکوتوریـسم در حقیقـت تمـامی گونه های توریسم بر پایه طبیعت را شامل میشود و به دنبال آن میباشد که تأثیرات منفـی گردشـگری را بـر محـیط فرهنگی، اجتماعی و به خصوص طبیعی را کم کرده و نوعی منفعت اقتـصادی بـرای جوامـع میزبـان و افـراد بـومی حاصل نماید و در حقیقت با ایجاد آگاهی متقابل بین گردشگری و افراد بومی نـوعی تعامـل فرهنگـی میـان جوامـع مختلف ایجاد مینماید و گردشگرانی را تربیت می نماید که به درک بهتری از جهان پیش روی خود نایل میشوند و در کنار لذت حاصل از سفر به مبلغان فرهنگی به صورت غیر مستقیم تبدیل میشـوند و ایـن آن چیـزی اسـت کـه تمدن بشری به خصوص در قرن 21 بیش از هر چیز برای پیشرفت تمدن خود بر پایه انسانیت به آن نیازمنـد اسـت .
جاذبه های ممتاز طبیعی، فرهنگی در صورت برنامهریزی عملی و سرمایهگذاری هدفمند میتوانـد در زمینـه صـنعت توریسم در سطح ملی و منطقهای نقش حائز اهمیتی را بر عهده گیرد. این صنعت قریب 10 درصد درآمدهای جهانی را شامل شده و زمینه اشتغال یک دهم کارگران جهان را فراهم نموده است. التفات به توریسم از یکسو به علت ارج اقتصادی و از سوی دیگر به دلیل اثرات فرهنگی و اجتماعی آن است. دولت با سرمایهگذاربی کلان و انجام کارهـای زیربنایی اولین قدم را در راه توسعه صنعت توریسم بردارد و به مرور دولت نقش خود را کم نماید.
با توجه به جمیع مطالب گفته شده می توان اذعان داشت که با رند فعلی که در مباحث مربوط به گردشـگری و رونق این صنعت در کشور وجود دارد بسترها و پتانسیل های خوبی برای طـرح موضـوع اکوتوریـسم در منـاطق کویری و بیابانی در قالب طرحهای تحقیقاتی، پایان نامه ها و در گامهای بعدی در طرحهای اجرایـی وجـود دارد. از آنجایی که پهنه مناطق بیابانی و کویری آنچنان وسیع است که شاید بیش از 60 تا 70 درصد وسعت کشور به نحـوی با این نواحی در اتباط می باشند لذا سرمایه گذاری در صنعت اکوتوریسم این نواحی از توانایی بالقوه برای برگـردان سرمایه حکایت دارد . نباید تنها به تشریح و توضیح رخساره ها و مناظر بی بدیل طبیعی مناطق کـویری و بیابـانی در کتب و مقالات علمی و تریبونهای آکادمیک بسنده کرد بلکه باید عامه و توده مردم را نیز با این جاذبه ها آشـنا کـرد.
اگر دنبال ارزآوری از این راه چه از بابت ورود توریستهای خارجی و چه از نظـر گردشـگران داخلـی هـستیم نبایـد دست روی دست گذاشت و از همین فردا اقدام کرد. در گام اول می توان پیشنهاد برگزاری تورهای اتومبیل رانـی و موتورسواری روی عرصه های ماسه ای و ریگزارها را در طح منطقه ای و سپس ملـی و کـشوری برگـزار کـرد. بـا بدست آمدن تجربیات بیشتر و نهادینه شدن این امر می توان در سالهای آتی نسبت به برگزاری مـسابقات در سـطح فرامنطقه ای مثلاً بین کشورهای خاورمیانه اقدام کرد. البته ذکر نکاتی در این موارد ضروری به نظر می رسد. نخست اینکه باید دانشت شاکله ها و زیرساختها و بنیانهای سیاسـی، اجتمـاعی و اقتـصادی یـک جامعـه بـه هـم پیوسـته و مربوطند و دوم اینکه برای نیل به یک هدف در یک مجموعه سیستمی، شرکت احسن تمام اجزا ضـروری اسـت. در توضیح می توان گفت که منظور این است که اگر مثلاً قرار است استفاده گردشگری در قالب اکوتوریـسم از منـاطق بیابانی شود باید بسترهای اقتصادی، ادارای، سیاسی و امنیتی ایـن مهـم نیـز فـراهم شـود. اگـر امکانـات پایـداری و ساختاری نظیر جاده و آب و برق نباشد، اگر امنیت افراد شرکت کننده و ادوات و تجهیزات تأمین نباشد، اگر برنامـه ریزیهای ادارای و رفق و فتق امور تدارکاتی تسهیل نگردد و همچنان قوانین و تبصره ها و ماده های دسـت و پـاگیر در روند بوروکراسی ادارای فعلی سنگینی کند. انیها همه باعث می شود که نیل به اهداف مشکل گردد. پـس الزامـی است به موازات برنامه ریزی جهت شناسایی و معرفی توانایی ها و قابلیت های گردشگری عرصـه هـای کـویری و بیابانی کشور قدری هم در وادی قوانین، امکانات و تدارکات، منابع تأمین بودجـه ای، سـاختارها و همـاهنگی هـای سیاسی و امنیتی و سایر مقولات مربوطه نیز بیندیشیم تا انشاءا... شاهد شکوفایی این بخش فراموش شـده و منـزوی صنعت توریسم در ایران عزیز باشیم.
منابع :
-1 آذرنیوند، حسین، 1384 ،درسنامه مباحث اکولوژیک، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.
-2 البرزی. صدرا...، 1377 ،اهمیت و تقویت صنعت جهانگردی، ماهنامه تعاون شماره 90 .
-3 الوانی، مهدی و زهره دهشتی،1377 - اصول و مبانی جهانگردی، بنیاد مستضعفین و جانبازان انقلاب اسلامی.
4-رنجبریان، بهرام و زاهدی، محمد، 1379،برنامهریزی توریسم در سطح ملی و منطقهای، ترجمه جهـاد دانـشگاهی
اصفهان.
-5 صدر، حسین، 1381 – توریست و جهانگرد کیست، انتشارات کتابسرای تندیس، تهران.
-6 کردوانی، پرویز، 1369 ،مناطق خشک، جلد اول، انتشارات دانشگاه تهران.
-7 گودرزی نژاد، شاپور، 1377 ،ژئومورفولوژی و مدیریت محیط، جلد اول و دوم، انتشارات سمت
-8 محمودی، فرج ا...، 1373 ،ژئومورفولوژی، جلد اول، انتشارات تهران.
-9 نصری مسعود ، 1384 ،سمینار درسی اکولوژیک، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.
10-Bloom A.L. 1998 Geomorphology Pearson Education Inc. 482p.
Govinden K. and Thirumurugan V. 2003 Principles and Practices of dry Land agriculture
Kalyani Publishers 309 p.
11- Burger J. 2000 Landscape tourism and conservation The Science of the Total
Environment No. 249 Pp 39-49.
12- Gulinck H Vyverman N Bouchout KV and Gobin A 2001 Landscape as framework
for integrating local subsistence and ecotourism: a case study in Zimbabwe Landscape and
Urban Planning No. 53 Pp 173-182.
13- Robert RH and Zenia MS 2002 The use of choice experiments in the analysis of tourist
preferences for ecotourism development in Costa Rica Journal of Environmental
Management No.65 Pp 153-163.
14-Rose E. and atal 2005 Social Adaptation Ecotourism in the lacandon forest Annals of
Tourism Research Vol. 32 No. 3 Pp 610-627.
15- Tsaur SH-H Lin Yu-Ch and Lin JO-H 2005 Evaluating ecotourism sustainability from
the integrated perspective of resource community and tourism tourism Management P 14.
16- Wenjun Li 2004 Environmental management indicators for ecotourism in Chinas nature
reserves: A case study in Tianmushan Nature Reserve tourism Management No.25 Pp 559-
564.
www.worldtourism.org - www.world-Tourism.org
www.untamedpath.com -www.uneptie.org