hc8meifmdc|2011A6132836|Ranjbaran|tblEssay|Text_Essay|0xfcff817d08000000f108000001000300
بررسی نمادین آب در باغسازی کو یر :
آب در باغ ایرانی به صور مختلف ظهور پبدا می کند. در ابتدا درقسمتی از باغ از زیر کوشک بیرون میجوشد و سپس جاری شـده و در نهرهایی به جریان می افتد و در قسمتی دیگر پهنه وسیعی از آب را به نمایش می گذارد که هر یک از این جلوه ها مبین جنبه ها نمادینی از آب است.
جنبه نمادین جوششگاه:
آبی که از دل باغ می جوشد منبع اصلی تامیین کننده آب باغ نیست بلکه آب از طریق سیستمهای تاسیساتی از سرچشمه اصلی که در خارج از باغ واقع شده به درون باغ کشیده می شود و از جوششگاه بیرون می آید . این امر علاوه بـر حفـظ پـاکیزگی سرچـشمه اصلیاز جنبه نمادین تجلیگاه بعد پنهان حق(سرچشمه اصلی) است به مثابه دنیا که تجلیگاه و آینه صفات حق می باشد .
جنبه نمادین نهر:
جریان آب در باغ ایرانی نظیر باغ فین کاشان از سمت جوششگاه (شترگلو در باغ فین ) تا در ورودی باغ می باشد در حالیکه مسیر حرکت انسان از در باغ تا کوشک و جوششگاه است یعنی بر خلاف جریان آب میباشد. این مسیر حرکت بـرخلاف جریـان آب و به سمت سرچشمه در معماری ایران نماد حرکت انسان به سمت سرچشمه پاکیهاست که در طول این مـسیر انـسان خـود را ازگناه میآلاید و به سمت سرچشمه که نماد پاکی است پیش می رود [10 . [
علاوه برتفاسیر ذکر شده می توان از آیات قرآنی سوره مبارکه الرحمن نیز در مورد نهرها روان باغهای بهشتی : استفاده کرد
کدامین نعمتهای خدایتان را انکار میکنید در آن دو بهشت انواع گوناگون میوه ها و نعمتهاسـت. در آن دو بهـشت دوچـشمه آب روان است ( آیه 50 (. جز آن دو بهشت دو بهشت دیگر است. ( آیه 62 .(کدامین نعمتهـا خـدایتان را انکـار مـیکنیـد. در آن دو بهشت دیگر هم دو چشمه آب گوارا میجوشد ( آیه 66 .(
که میتوان نتیجه گرفت که بهشت الهی به طور نمادین از چهار باغ تشکیل شده بـا چهـار چـشمه کـه چهـارنهر از آنهـا جـاری می شود و نمادی از چهار رکن عالم (آب خاک آتش باد) یا چهار جهت اربعه میباشد.
جنبه نمادین آب ساکن:
آب ساکن منعکس کننده آسمان است و جلوگاه عمق آسمان بیکران در روی زمین . آب ساکن مرز بین زمین و آسمان را از بـین می برد و به دلیل سکوت متفکرانه و جمع شدن آرام آب در آنها دارای رمز و رازی مبهم هستند گوئی روحـی متفکـر و جـاری از طبیعت در آنها رسوخ کرده است [11 .[اما آب در باغهای ایرانی مطلقا ساکن نمیباشد بلکه توسط فوارههایی آرام موج ظر یفی در آب ایجاد می شود که پدید آورنده دویرا هم مرکز میباشند. الگوئی تکرارشده در این آسمان کوچک نمادیست از اصل خـویش در عالم والاتر که همانا چرخش کرات و منظومه ها به دور نقطه هستی بخش جهان است. نمونه عینی تر آن طواف مـسلمانان بـه دور خانه کعبه است.