hc8meifmdc|2011A6132836|Ranjbaran|tblEssay|Text_Essay|0xfcff7f7d08000000e505000001000600
لزوم نمادپردازی:
انسان سنتی بر این باور است که هر آنچه در جهان است نماد و تکراری است از نمونه ازلی خود در عالم والا . بر اساس این بـاور انسان خود مظهر آفرینش و تجلی حق بشمار می آید و همواره بر آن است تا این صفات خداوندگارش را به فعلیت درآورد. از آنجـا که انسانها همه در یک سطح واحد معنوی نیستند به زبان مشترک نیاز دارند. ان زبان مشترک همان زبان نمادین است کـه بـا تکیه بر آن اداب های سنن اسلامی و ایرانی ( برا ایرانیان) به بیان حقا یق باطن در قالب صورت می یپردازد [4 .[
نماد و سمبل در سنت ایرانی:
سخن از سنت سخن از اصول تبدیل ناپذیر است با منشا آسمانی و سخن از کاربردشان در مقاطع مختلفـی از زمـان و مکـان.
سنت مثال ناظر بر جامع های متعارف و اصل زندگی بخش به کل حیات یک قوم است[5 .[در هنر و جامعه سنتی اصول سـنت الهام بخش نیروهای خلاقه آدمی ست و همه جامعه را در کلیتی واحد ادغام می کند.
سنت اسلامی که مرجع ما در این نوشتار است به سه قسم کلی تقسیم می شود: شریعت طریقت و حقیقت. شریعت صوریتـرین جنبه دین است که مرتبط با قوانین اله و رفتار و زندگی آدمی است اما این جنبه های عرفانی اسلامی یا همان طریقت است کـه به عنوان اصول حاکم بر معماری سعی در دریافت و ظهور حقیقت دارد. پس مفهوم طریقت آن است که برای هـر صـورتی یـک باطنی وجود دارد. ظاهر همان صورت محسوس است که به آسانی قابل درک میباشد و باطن همان حقیقت است که فقـط از راه طی طریقت میتوان به آن دست یافت. رابطه بین حقیقت طریقت و شریعت را به بهترین وجه می توان در نماد دایـره نـشان داد.
شریعت همان محیط دایره است طریقت شعاعهائی است که به مرکز وصل میشود و مرکز دایره همان حقیقت است.
با رابطه بین حقیقت (باطن) و شر یعت ( ظاهر) به وسیله زبان نمادها انجام میگیـرد. زبـان نمـاد ینی جنبـههـای محـسوسی از واقعیت های ماورائی هستند[6 .[یعنی توسط این زبان هنرمند واقعیت های ماورائی را برای جامعه محسوس میکنـد. این فراینـد همان طی طریق (طریقت) است.
بررسی نمادین آب:
آب روشنترین سمبل حیات و اشاره ای آشکار به سرچشمه زندگی است که در سرزمینهای مختلف با توجـه بـه شـرا یط اقلیمـی و فرهنگی از جنبه های خاص مورد توجه و تاکید قرار گرفتهاست. فراوانی آب نشانه وفور نعمت و زایش اسـت. خلـوص و پـاکیزگی آب تمثیلی از پاکدامنی است که تقدس آن میتواند نه تنها بدنها بلکه روحها را نیز پاک کند. در آئیین تیحمس آب به روحانیـت و یرستگار باطنی مرتبط است. به رغم نقش زندگی آفرین آب آب به عنوان سمبل مرگ نیز بکار رفتـه اسـت چنانچـه داوینچـی
می گوید " بر خلاف اندیشههای عمومی در میان انواع وحشتها آتش بزرگترین مصیبت نیست تخریـب و انهـدامی کـه در پـی طغیان آب از همه مهیب تر است. [" 7 [
آب از زمانهای د یرین در باورهای آییین ایرانیان مقدس محسوب می شده است بطوریکه در آییین مهرپرست مـذهب زرتـشت و دین اسلام به ارزش آن اشاره شده و از تباه کردن آن نهی شده است. کمبود آب در ایران مرکزی و کـو یری وجـود آن را مغتـنم داشته و همچنین مراسم هایی را برای طلب آب در فرهنگ ایران جاری سـاخته اسـت. مراسـم درخواسـت آب از آناهیتـا و بـارانخواهی و انجام مراسم مصلی برای بارش باران نشانگر تداوم آن در گذر تاریخ ایران است[8 .[
نماد آب در قرآن:
خداوند در آیات قرآن از جنبه های مختلف نمادین آب برای هدایت انسانها استفاده کرده است به طور مثال در سوره انبیا آیـ یه سـ به مهمترین نقش آب عینی جنبه حیات بخش آب اشاره کرده است. " وجعلنا کل شیء من الماء [" 9 .[
در سوره روم آیه هفدهم خداوند آب جاری را به مانند حق وکف روی آن را باطل عنوان میکند. آب در زمین فرورفته و کـف آن باقی میماند. یعنی مردم از ظواهر دنیوی (کفها) آگاه هستند و آن را خوب می ب ی نند در حالیکه حقیقت بعد پنهان آن اسـت و بایـد کشف شود[9 .[
در سوره رعد آیه هفدهم نیز اشاره ای به آب دارد. غزالی در مورد ا ین آیه اینگونه اظهار نظر میکند که آب به عرفان و رود به دل تشبیه شده است. تفاوت در اینجا در ظرفیهای ( متفاوت رودها انسانها) است نه در خود آب که مستقیما از بالا آمـده و تحـت تـاثیر عواملی از قبیل خاک و سنگ و کان می قرار ی یگ رد[9 .[
در آیه بیست چهار سوره یونس زندگی به مانند آبی است که از آسمانها فرستاده شدهاست. حیات در قیـاس این جهـان امـری متعالی است و همانند آبی که تبخ یر می شود و به آسمان باز میگردد آماده است تا به مبداء خود بازگردد[9 .[
در آیه چهل و شش سوره حج به چشمه اشاره شده است . جاری شدن یک چشمه ع ینـی ظهـور مجـدد آب پنهـان نـازل شـده از آسمان بر کشف ناگهانی حقیقت دلالت می کند که از ظواهر بیرونی متعالی . تر است
مردم به واسطه سخت شدن دلهایشان فقط به ظواهر توجه دارند و چشمه دلالت باز شدن یک چشم را داراست و آن چـشم دل است که به واسطه بازشدنش همچون آب می که سنگها را شکافد دلهای را سخت شده سرشار از نور معرفت می سـازد بقـره آیـه .[9] ( 74)
#کاشی سنتی
#قیمت کاشی سنتی
#کاشی مسجد
#کاشی تزئینی
#کاشی محراب