پیوند ورزش ومعماری

متین باستان فرد

پیش گفتار

بی تردید بزرگترین نعمتی که پروردگار بر بندگان ارزانی داشـته اسـت، نعمـت حیـات اسـت و "زیـست" هدیـه خـالق  است بر مخلوق، وپس از آن ،آن نعمتی که طعم این زیستن را بربشر گوارا می سازد، نعمـت سـلامتی اسـت ، سـلامتی جسم وروح، که به حقیقت درک لذات هستی وبهره های مادی ومعنوی این دنیا بـدان وابـسته اسـت و سـلامتی همـان نعمتی است که بشر از سر بی خبری تا فقدان ان حاصل نگردد، بـه ارزش آن پـی نبـرده وچـه بـسا کـه در شـکرگذاری وحفظ آن کوتاهی کند.

ما در این مقاله سعی بر آن داریم که در نگاهی هر چند کوتاه، بهنقش و اهمیت ورزش در زنـدگی فـردی و اجتمـاعی انسان پرداخته ونظری نیز به ارنباط این مهم با هنرمعماری داشته باشیم و پس ازتبیین نقـش ورزش در سـلامت جـسمی و روحی افراد جامعه ، از هنرمعماری به عنوان بستری برای فعالیت های ورزشی وترغیب افراد جامعـه بـه ایـن امـر، یـاد خواهیم کرد، و در ادامه خواهیم گفت که مساله ورزش، چیزی نیـست کـه امـروزه مطـرح شـده باشـد، بلکـه بـا تـاریخ وفرهنگ هر ملت گره خورده است، وهمانطور که معماری بسترساز فعالیت های ورزشی اسـت، رقابـت هـای ورزشـی نیزاز کذشته تا امروز زمینه ای را برای رقابت وهنرنمایی معماران فراهم آورده است.

نقش ورزش در زندگی فردی واجتماعی

مطمئناً در بحث تندرستی و سلامت ،دوعنوان تغذیه وورزش به عنوان عوامل تعیین کننـده وتاثیرگـذارمطـرح خواهنـد شد، که در اینجا صحبت وتوجه ما پیرامـون مـساله ورزش ونقـش وتـاثیرآن در سـلامت ونـشاط روحـی وجـسمی در 2 زندگی فردی واجتماعی می باشد ، و در ادامه خواهیم گفت کهنقـش ورزش در زنـدگی اجتمـاعی بـه سـلامت افـراد جامعه محدود نشده و امروز ورزش می تواند به عنوان یک علم یا حتـی فرصـت اقتـصادی مطـرح باشـد. رابطـه ای کـه میان ورزش ومعماری بر قرار می شود، وبر پایی مسابفات وتورنمت های متعدد کـه بـسترسازه نرمنـدی معمـاران شـده واز سوی دیگر خلق آثار در خور توجهی در این زمینه که می تواند سبب ترغیب بیش از پیش افـرادواسـتقبال آنـان از اماکن ورزشی نظیر استادیوم ها گردد، وورزش را از حد یک حرکت فردی درآورده وبه صورت فرهنگـی در جامعـه مطرح سازد.

صحبت از اهمیت ورزش در زندگی فردی واجتماعی است که دستورات اسلامی نیزمتضمن این موضوع می باشـد. در اسلام برای انسان به عنوا ن اشرف مخلوقات، شأن و ارزش ویژه ای درنظر گرفته شده وباید همت ورزید تـادر جهـان هستی با بهره مندی از نعمات الهی به پرورش جسم ازیک طـرف و ارتفـاء معنـوی روح از سـوی دیگـر پرداخـت وبـا برخورداری از سلامت کامل زندگی نمود.

ورزش از نظر لغوی به معنای اجرای مرتب تمرین های بدنی بهمنظور تکمیل قوای جسمی وروحی اسـت وبـه صـورتی دیگر می توان گفت از ورزش تنها ورزیدگی جسمی حاصل نمی آید، بلکه روح و روان آدمـی نیـزمـوردنظـراسـت. ورزش در جنبه فردی آن، دارای نقش اساسی وغیر قابل انکـار در زنـدگی آدمیـان بـوده کـه همـه احـادمـردم از فقیـر وغنی، کوچک وبزرگ، پیروجوان،عامی ودانشمند و...در طول زندگی خودبا ان سرو کاردارند؛ودر این قـسمت، حداقل امکانات وهزینه نیز پاسخگو بوده،وحتی بدون صرف هزینه نیـزمـی تـوان بـه نـرمش هـای بـدنی وورزش هـای فردی پرداخت.

اما هم زمان با روند روبه رشد جمعیت،و گسترش جوامـع وتغییـرنیازهـاو خواسـته هـای جامعـه بـشری نهـاد تفـریح و ورزش نیز از خانواده، متوجه مسئولان و برنامه ریـزان جامعـه شـده اسـت و تربیـت بـدنی بـه صـورت یـک علـم ونهـاد اجتماعی در آمده است. تربیت بدنی در حقیقت علمی است که به وسیله یک سری ابزارووسایل فیزیکـی بـه پـرورش قوای جسمانی، عقلانی، روحانی، اجتماعی،عـاطفی افـراد پرداختـهو پیـشرفت وتعـالی انـسان در تمـام ابعـادوجـودی کمک میکند.

وجود سازمان یافته تربیتبدنی و حمایت دولت از ان ، علاوه بـر سـلامت جامعـه، تـا حـد زیـادی درمبـارزه بـا مفاسـد اجتماعی، و تهاجم فرهنگی مؤثر است. یادمان باشد که امروزه سن اعتیاد به 16 سال تقلیل پیـدا کـردهوبـه گفتـه یـک کارشناس مسائل اعتیاد ، طول زمان دسترس به مواد مخدر فقط 10 دقیقه است. افـسردگی وبیمـاریهـای روانـی شـایع شده و آمار خودکشی به میزان قابل توجهی افزایش یافته است، هر چند کلام خوشایندی نیست،ولی واقعیتی است کـه امروز با ان دست به گریبانیم و شاید توجهبه امرورزش، مرهمی باشـد بـه ایـن درد اجتمـاعی وفرصـتی بـرای پـرورش روحی وبدنی نسل جوان و زمینه سازموفقیته ای و پیشرفتهای آموزشی، فرهنگی، اقتصادی و...

در این زمینه، گام ابتدایی، ایجـاد فرهنـگ شـناخت ورزش درمیـان همـه اقـشاروترغیـب افـرادبـرای روی آوردن بـه برنامههای ورزشی وتسهیل دسترسی ایشان از این امکانات است و قدم بعدی توسعهو گسترش ورزش در جامعـه اسـت که نیاز به ابزاری دارد که مهمترین ان تخصیص بودجه و اعتبار کافی میباشد که اساساً تأمین این امکانات، اهرمهـایی ابتدایی برای جذب بیشتراز افرادی است که تمایل به پرورش جسمانی وفراغت روحی دارند.

نیم نگاهی به رابطه ورزش ومعماری

ورزش جمعـی بـرخلاف ورزش فـردی کـاملاًوابـسته بـه "مکـان" اسـت، کـه البتـه درمعمـاری ، کلمـه "فـضا" واژه مناسبتری برای این مفهوم است ومعماران درمقایسهای خردو کلان این مهم را بهعهده دارند. تا اینجا به اهمیت نقش ورزش در جامعه اشاره کرده و اینک وقت آن است کـه نظـری بـه رابطـه ایـن مهـم بـا معمـاری داشته باشیم، دو مفهومی که شاید درنگاه اول، هیچ ارتباطی میان آنها یافت نشود،ولی بـا کمـی نگـاه موشـکافانه تـرو دقیقتراز تأثیربه سزاومهم این دوبه یکدیگر، اگاه خواهیم شد.

در ابتدا، نه به سراغ استادیومها و دهکدههای ورزشی و...کهدرمقیاس بسیار خردتربه ایـن قـضیهنظـر کنـیم،و مـساله ورزش را در خانه، مدرسه و پارکها مورد برسـی قـرارمـیدهـیم. از خانـه کـهبگـذریم، بایـد گفـت کـهمتأسـفانهدر مدارس ما، فضای ورزشی ، معماری نشده است ومسا لهورزش درمدارس با قراردادن چند میـزپینـگ پنـگ یـا یـک زمین والیبال و بسکتبال و فوتبال که معمولا در هم تداخل دارند ( تازهآن هم اگر زیـربنـای مدرسـه اجـازهدهـد) حـل شده است، که البته این حل شدن تنهادر پوشی برمسأله است، شاید با توجهبهبودجـه تخصیـصی مـدارس (صـحبت از مدارس دولتی است) نتوان انتظاری جز این داشت،ودرمورد اندک مدارس غیرانتفاعی نیز ، گر چه گـاه سـالنی مجهـز ویک استخر سرپوشیده یا روباز و... برای این امردرنظر گرفته شده،ولی باید گفت که هم تعداد این مـدارس انگـشت شمار است وهم شهریهبالای این مدارس، امکان استفاده را برای عمومنمی دهـد. درمـوردورزشـگاه هـا نیـزوضـعیت تقریبا مشابهی را شاهد هستیم. در آماری که مرکز مطالعات وبرنامه ریزی شهرتهران،در سال 1372ارائه کرده اسـت بـه تفصیل به این مطلب پرداخته شدهودر ضمن آن تصریح شده است که امکانـات وتأسیـسات ورزشـی موجـوددر شـهر تهران به هیچ وجه پاسخگوی نیاز واقعی این شهر بزرگ نیست ومدت زمان زیادی لازم است تا به سطح اسـتانداردهای بین المللی در امرایجاد اماکن ورزشی برسیم.

شاید کم هزینه ترین ودم دست ترین فضاهای ورزشی پارک ها هستند، که فضاهای ورزشی در ایـن پـارک هـا نیـزبـه هیچ وجه طراحی شده نمی باشد. دریک پارک، اگردوچرخه یا پیاده ای نبینید، تفاوتی میان جاده های تندرسـتی (کـه مخصوص پیاده روی می باشند) ومسیرهای دوچرخه سواری وجودندارد. ظاهرمسألهبسیار ساده است،ولـی اگـرقـرار بر طراحی این مسیر ها باشد، باید به نکات ظریفی توجه کرد. دیگر عرض مسیرپیادهودوچرخه سواری، جنس مـصالح کف و... تفاوت دارد. در مسیر مخصوص پیاده روی، لبه ها حائز اهمیت هستند، در حالی که توجهوپرداخـت زیـادبـه لبه هادرمسیر حرکت دوچرخه می تواند خطرآفرین باشد. در هردو حالت گرچه حرکت در جهت مـسیراسـت،ولـی در حرکت با دوچرخه، نگاه لازم است فقط به سمت جلو باشد ودر اینجا نقاط گریزهستند کـه مهـم مـی شـوندو لازم است دارای جاذبه بصری باشند، تا از نظر روانی در طول حرکت، کشش ایجاد کنند. امادرمسیرپیاده، گرچـهبـاز هـم حرکت رو به جلو داریم، ولی طراحی لبه های زیبا ( کهبهتراست ازعناصـر طبیعـی نظیـردرختـان اسـتفاده شـود) مـی تواند فضایی دل نشین تر، جهت این حرکت ورزشی بیافریند. در اینجـا نقـش طراحـی،دریـک موضـوع سـادهوشـاید پیش پا افتاده توضیح داده شد،ودیدیم کهعلی رغم ظاهر سادهوکم اهمیت آن، یک طراحـی سـاده چگونـه مـیتوانـدنقش مطلوبی ایفا نماید. حال اگر این امر را در سطحی کلان تر بررسی کنیم، اهمیـت بـیش از پـیش آن رادر خـواهیم یافت.

وقتی که به مسأله ورزش از این بعد (بعد اجتماعی) نگـاه کنـیم، مـسائل دیگـری نیـز صـورت خـود را نـشان مـی دهنـد ومسئله ورزش های جمعی ورقابت های ورزشی که در ابتدا سبب تعامل افرادبا یکدیگر شده،درنگاهی کلان تـرمـی تواند سبب تحکیم روابط بـین المللـی جوامـع شـود، وشـاید همـین مـسابقات ورزشـی کـهدر سـطح قـاره ای وجهـانی برگزارمیشود، بیش از هرعامل دیگری،در جهت تبادل فرهنگهاو اندیشهها مـؤثرافتـد. درمـسابقات المپیـک، جـام جهانی و ... هر دوره چندین هزار انسان از سراسرنقاط جهان گردهم میآیند وبا هم به تماشا می نشینند و چـهبهانـهای از این قویتر برای گردهمایی هزاران فرد از اقصی نقاط دنیا ... آیا میدانید به طورمتوسط ، روزانهبیش از 15000 نفـر درباشگاههای ورزشی و استادیومها حاضرمیشوند؟!

پیوند ورزش، فرهنگ وتاریخ

در بسیاری از کشورهای جهان ورزش نه به عنوان یک تفریح که جزئی از زنـدگی مـردم اسـت وچـهبـسیار اشـک هـا ولبخندهایی که همین مسابقات بر چهره مردم نشانده است.

برای نمونه ورزشگاههای فوتبال در انگلستان کاملا متاثرازنوع فرهنگ ونـوع نگـرش بـه ایـن ورزش در ایـنکـشور هستند. اولین چیزی کهدرموردورزشگاههای انگلستان به نظرهر کسی میرسد،فاصله کم تماشاگران تا زمـین بـازی است.تماشاگران انگلیسی فوتبال را جزیی از زندگیخودمیدانند. بسیاری از جهانگردان دنیادرسفربه لنـدن در کنـار دیدار از کلیسای سنت پل یاتماشای نشنال گالری بهدیدارمعبد ویمبلیمیشتابند ومجـسم مـیکننـد چـهکـسانی، کـی وچگونهدرویمبلی حضور یافتهاند و چه لحظههایغم و شادی، گریهو خنده روی سکوهایش رقمخـورده .بـرجهـای دوقلوی ویمبلی بخش تفکیکناپذیری ازمعماری قرن بیستمی لندن رامیساختند .

چنان چه میبینیم ورزش ومسابقات ورزشی وهم چنین اماکن ورزشی، برگی از تاریخ شده اسـت ، شـاید قـدیمیتـرین فضایی که محل برگزاری مسابقات ورزشی بوده است، کولوسئوم (آمفی تئاترفلاویوس) باشـد، سـاختمانی کـه ازنظـر معماری ویژگیهای معماری ساختمانهای رومی راداشتهو ازباشکوهترین وعظیمترین آمفـی تئاترهـای رومـی،واقـع در این شهراست، ساختمانی کهبه سال 80 میلادی تعلق داشتهوبنایی سرگشاده برای انجامورزشهـاومـسابقات بـوده است مجموعهای که شاهد فجیعترین جنایات به شکل نمایش کشتار بردگان و مسیحیان بوده اسـت وداسـتان نبردهـای خونین گلادیاتورها رادر پس خود رادارد.

یک نمایشخانه با گنجایش بیش از 50 هزارنفرو پلان بیضوی شکل ونمـای سـنگی، کـه شـاید سـرآغازی بـودبـرای 4 استادیومهای ورزشی.

از دیگر سالن های ورزشی کهبیش ترین قدمت رادارند، مـی تـوان از اسـتادیوم یونـان نـامبـرد کـه از اولـین فـضاهای سرباز ساخته شده است که فرمی کشیده دارد و میگویند کلمه stadium که امروزه رایـج اسـت، ریـشه یونـانی داشـته وواحد طول است که معادل 185 مترمی باشد.

صحبت از پیوند ورزش وتاریخ است وورزشگاههای کهبرگی از تاریخ شـدهانـد. بـازی فوتبـال ایـران ومکزیـک در جام جهانی 2006 آلمان را به خاطر بیاورید، این بازی درورزشگاه نورنبرگ آلمان انجام شد،ورزشگاهی کـهدردهـه 1930 ،هیتلر در آن به سخنرانی پرداخت وبرنامههای خود اعلام کرد، استادیومی کهدرآن رژه طرفـداران اوبـهویـژه سربازان موسومبه " جوانان هیتلر" صورت گرفت

در مورد این استادیوم که توسط سویسیها احداث شد، باید گفـت کـه ایـن ورزشـگاه نـه تنهـا بـرای فوتبـال کـهبـرای دومیدانی نیز ساخته شد و هم چنین استخر شنا نیز در آن تعبیه شده، ایـن اسـتادیومدر سـال1928 ،مـدال طـلای بهتـرین معماری را از آن خود کردو ظرفیت آن از 5500 اولیه پـس ازبازسـازی در سـال 1961 ، بـه 50000 افـزایش یافـت. از دیگر ویژگیهای این ورزشگاه، در نظر گرفتن شاخصهـای مـدیریت محـیط زیـست و جلـوگیری از ایجـادآلـودگی صوتی میباشد.

شاید نا مربوط نباشـد کـهدر ایـن زمینـه، نگـاهی نیزبـه گذشـتهورزش در کـشور خودمـان داشـتهباشـیم و اهمیتـی کـه گذشتگان ما برای این امرقائل بودهوورزش را نه تنها یک سری حرکات بدنیف کـهبـسترپهلـوان پـروری مـی دانـسته اند.

نمونه دیگری از این فضاهای ورزشی که بـا تـاریخ گـره خـورده اسـت، میـدان نقـش جهـان اصـفهان اسـت کـه محـل برگزاری بازی چوگان بوده است، یا نمونهدیگرونزدیک ترآن زورخانـه شـعبان جعفـری (کـه امـروزه شـهید فهمیـده نامیده می شود) است. فضای این زورخانهعلاوه برمعماری منحصربه فرد ان دارای آلبـومی از خـاطرات عـصر پهلـوی است. پس از کودتای 28 مرداد، شعبان جعفری از رسته لات های عصر پهلوی این زورخانه را می سـازند کـهبـیش تـر به درباریان اختصاص داشته است. در قیام 15 خرداد 1342 مردم این زورخانه را بهآتش می کشند، کهدرنتیجـهمـدتی 5 این مکان کارایی خود را ازدست می دهدو پس از انقلاب مجدداً بازسازی می شود.

حال که صحبت از زورخانه شعبان جعفری شد، به جاست تا چند کلامی درموردمعماری زورخانه هـا سـخن بگـوییم، کهبه راستی زورخانه ها از اماکن ورزشی هستند که تجلی گاه هنرمعماری نیزمی باشد. در زورخانه ها معمولاً کوتاه است، کهبرای دخول لازم است سررا خم کنند تا بدانند نخـستین شـرط پهلـوانی فروتنـی است (همان درسی که از پوریای ولی به یادگار مانده است). گود زورخانهنیـزمعمـولاً بـه صـورت هـشت گـوش مـی باشد که این طرح از ستاره هشت پرمعماری اسلامی الهام گرفته است. آینهکاری وکاشیکاری در زورخانههـا، هماننـد مساجد است وروبروی درورودی جایگاه مرشد قراردارد کهمرتفعتراز سطح عادی زورخانه است.

زورخانـههــادر قــدیم نــه تنهـا محـل ورزش، بلکـه جایگـاه پهلـوانی بــوده اســت واجـرای برنامـههــایی نظیـر گــل ریزان(جمعآوری صدقه و... برای مستحقین ونیازمندان) ارزش ویژهای به این مکان بخشیده اسـت وتمـام ایـن زورخانـه ها کم وزیاد برگی ازدفتر خاطرات دلاوری ها هستند، چـون زورخانـه محلـه خـانیآبـاد کـه ان را "زورخانـه گـردان" گویند، که همان جایی است که تختی درآن رسم پهلوانی آموخت.

صحبت از رابطه ورزش وتاریخ بهمیان آمد وایـن کـه امـاکن ورزشـی چـهدر شـرق یـاغـرب، یـادآور خـاطرات تلـخ وشیرین روزهاست.

رقابت های ورزشی بستری برای هنرنمایی معماران اما امروزه صحبت ازیک رقابت ورزشی به صورت مطلق نمی باشد،وهر رقابت ورزشـی،درمقدمـهاش رقـابتی اسـت بین معماران برای هنرنمایی بیش تر،وفرصتی برای ارائه ایدههاوطرح ها... میکائیل انگورانی، اصول ومبانی طراحی ورزشگاه رادراین موارد خلاصه میکند: 1 -محتواوعملکرد 2 -تقارن وتعارض 3 -پرسپکتیو سهبعدی 4 -همخوانی ورزشگاه 5 -بیان سازهای 6 – استفاده خلاق از فضا 7 -یکی شدن ورزشگاه با شهرومنظر

اگرچه طراحی ورزشگاههاو استادیومهادرمرحله اول پاسخگویی بهعملکرد است، اما ایـن ایـدههـای فرمـال معمـاران است که سبب تمایزاین بناها میشودو گاهآنها را به صورت یک شاخصه شهری درمیآورد.

به عنوان مثال میتوان از استادیوم آفونودی ، هنریک در پرتغال نامبرد کهدر جولای 2003 افتتاح شـد کـهبـه صـورت غیر رسمی به یک اثر برجسته ملی تبدیل شده است. این استادیومدریک شهرتـاریخی کـهبـه "زادگـاه مـردم جهـان" مشهور است در شمال پرتغال واقع شده که به خاطر داشتن کلیساهای فراوان مشهور است و امروزه زائـران مـذهبی ایـن شهر، علاقه وافری بهبازدید از این اثرزیبا از خودنشان میدهند. این استادیوم کهبا ظرفیت 30 هزارنفر کوچـکتـرین استادیوم جدید ساخته شده است،در تغییر کاربری یک معدن سابق به یـک اثـرتـاریخی مبـدل شـد. ایـن ورزشـگاهدر نزدیک مشهورترین قلعه پرتغال واقع شدهودارای دو سکوی نشستن موازی برای تماشاچیان ودو انتهای بـاز اسـت کـه از خلال آنهادریک سمت ناهمواریها ی کوهستان ودربخش دیگرمنظره بخش مرکزی شهربه چشم میخورد. این پروژه یقیناًنقطه اوج تاریخچه کاری "سوتومورا" محسوب شدهودولت پرتغال امیدوار است، ایـن اسـتادیوم همـان 6 نقشی را ایفا کند که گوگنهایم بیلبائو در اسپانیا...

به هر حال باید گفت که امروزه ساخت ورزشگاههاو استادیومها ، روبه فزونی است و این مـسابقات عرصـهمناسـبی را برای هنرمندی معماران از یک سو و سرمایهگذاریهای کلان از سوی دیگرفراهم آورده اسـت، امـروزبـیش از 9000 استادیوم در سر تاسر جهان وجوددارد کهبیشترین تعدادمربوط به قاره اروپـا بـا 3803 باشـگاهورزشـی اسـت کـهدر این میان اسپانیا با 471 ،آلمان با 462 وفرانسهبا 282 اسـتادیوم، رتبـههـای اول تـا سـوم رادارنـد البتـهدر سـطح جهـان، برزیل با 580 باشگاهورزشی در صدر است.وتعدادباشگاههای ورزشی در کشورما 27 عددمیباشد که شـاخصتـرین آن استادیوم 100هزار نفری آزادی است، که این تعدادورزشگاهدرمقابل دیگر کشورهای آسیایی، نظیـر کـرهجنـوبی 7 با 207 ورزشگاهو ژاپن با 116 استادیوم رقم بسیارناچیزی است.

چنانچه گفته شد، امروزه جشنهای ورزشی بهعنوان انگیزهای قوی برای توسـعه اقتـصاد شـهری اسـت، کـه مـیتوانـد اثرات مثبتی داشته باشد، به عنوان مثال المپیک 1992 بارسلون بود که شروع آن باعث حرکت شهردر جهـت مرمـت و نوسازی شد و هنوز نیز ادامه دارد، اما در مقابل، جام جهانی 2002 در ژاپن و کره جنوبی منجربـه ایجـاد زیـادهروی در ساخت استادیومهای گرانقیمت شد

در المپیک سیدنی 2000 پول بسیار زیادی صرف این بازی ها می شود، کـه چهـره شـهرمیزبـان رادگرگـون مـی کنـد وشهر زندگی جدید خود را از تجدید حیات اوقات فراغت وورزش بهدست می آورد. مرکزاصلی بازی هادر سـاحل معروف BUSH HOME در 15 کیلومتری تالار اپـرای سـیدنی اسـت،ویکـی ازویزگـی هـای حـائزاهمیـت طـرح ممانعت از ورود وسایل نقلیه شخصی، وپیش بینی اتوبـوس هـای سـریع الـسیر مـی باشـد. سـازمان دهـی کـل مجموعـه وجزئیات، نورپردازی چراغ های میادین به وسیله انرژی خورشیدی،وسازمان دهی آب در طرح، ازدیگر خـصوصیات منحصربه فرد این پروژه می باشد.  

در المپیک آتن 2004 نیزهزینه زیادی صرف ساخت دهکده المپیک شد، اثری عظیم که توسط معمـاری نامـدار چـون سانتیاگوکالاتراوا طراحی شده بود. او در این بنا ایده "عناصر متحرک معماری" را مطرح کردهوموضوع مـورد توجـه او در این بنا (بخشهای مختلف المپیک به ویژه مشعل المپیک) نور و حرکت بوده است که این عناصر که این عناصـر منبع الهام وی قرار گرفته اسـت. طـرح تفـضیلی کـالاوتروا متـشکل ازیـک ورودی رسـمی وتـشریفاتی ونیـز صـحنی عمومی است که دارای یک آگوارا با سازه طاقی مدولار از جنس استیل سبک است. ایـن آگـورادر پـلان ودر طـول باندی متشکل از آبو درخت به صورت یک قوس حرکت میکند وبرای افرادی پیاده، تفرجگاهی سایهدارمیآفرینـد.  

برپایی جام جهانی 2006 آلمان، در برلین و مونیخ، ساختار این شهرها رادگرگـون کـرد، تـا جـایی کـه تغییـرهتـلهـا، مسیرهای حرکتی، بزرگراهها و ... به رابطه برپایی مسابقات ورزشـی صـورت گرفـت. مـسابقات جـام جهـانی 2006 در آلمان، تحولات متنوع زیادی را در عرصه معماری مرتبط با میادین ورزشی بهدنبال داشت وفرصتی برای نمـایش آثـار معمارانه فراهم آورد. 12ورزشگاه از سوی فدراسیون بینالمللی فوتبال برای ایـن مـسابقات انتخـاب شـد، کـه هـریـک حرف تازهای در معماری استادیوم داشتند، ورزشگاه فرانفورت مبتنی بر سازه مینی مالیـستی در ترکیـب بـا جریـان نـور طبیعی از سقف شفاف در سال 2005 افتاح شد، استادیوم مرکزی لایپزیک، در سال 2003 با یک معمـاری متـشخص و تکنیک پیشرفته شکل گرفته و استادیوم فرانکن اشتادیون نورنبرگ به صورت سازگاربا محیط زیست ساخته شـد کـه جمع آوری آب باران، تمام نیازهای آبیاری و آب فنی ورزشگاه را پاسخگو خواهد بود، تمام این 12 استادیوم، نه تنهـا مجموعهای برای برزگراری مسابقات ورزشی که یک اثر شاخص معماری بودند.

اما نزدیکترین واقعهورزشی کهدر پیش روداریم مربوط به المپیک 2008 پکن است. برای طراحی این ورزشگاه مسابقه ای در اوایل سال 2003 برگزار گردید که طراحان زیادی از اقصی نقـاط دنیـادرآن شرکت کردند، که از میان 13 طرح راه یافتهبه مرحلهنهایی، شرکت سوئیسی هرزوگ ودومـوره بـهعنـوان برنـده ایـن 10 رقابت انتخاب شد.

فرم پیشنهادی که امروزمراحل ساخت را می گذراند شـبیه بـه لانـه پرنـدگان اسـت کـه سـازه خـارجی آن بـه صـورت مجموعهای از رگهای بزرگ طراحی شده که توسط مجموعهای از دیوارهای توری مانند که از جنس فلزمی باشـند، محصور شده است. این دیوارهای توری مانندامکان نفوذنوربه قلب ساختمان را می دهد وبا برنامـه ریـزیهـای نـورمن فاستر سعی در ایجاد یک فضای شاعرانه همراه با برجسته سازی وفایع ورزشی می باشد.

اما در کنار این ورزشگاه، طراحی مرکز شنای پکن نیز به مسابقه گذاشنه شد، کهبرنـده ایـن مـسابقه، معمـاران PTW وگروه آواآروپ بودند که با همکاری دولت چـین طـرح خـود را ارائـه کردنـد. ایـن مجموعـه کـهبـه اصـطلاح آن را مکعب آبی نامیده اند دارای سازه ای شبیهبه خانه های اساطیری وسنتی چـین مـی باشـد، کـه از لحـاظ سـبکی وزن بـی نظیر بوده واز تجمع حباب های ریز تشکیل شده استف این طرح با بازی هندسـی حبـاب هـای آب وبلورهـای شـگفت انگیز، به صورت فرمبزرگ مکعبی درآمده است.

این ساختمان در کنار ورزشگاه المپیک هرزوگ ودوموره ساخته مـی شـود کـهنـوعی دوگـانگی میـان آب وآتـش را پدید می آورد که جذابیت های آن رادو چندان می کند.  

چنان چهدیدیم عرصهورزش فرصت مناسبی برای معماران پدید آورده است ومعماران نامداری چـون لـوییجی نـدول، کنزو تانگه،کالاتراوا، ضاها حدیدو رنزوپیانو و...دراین زمینه فعالیت کردهاند، و چه بسا شرکت هایی چون PTW کـه شهرت خود را مدیون همین فعالیت ها هستند و طراحی بناهایی چون مرکز شنای المپیک2008 پکن ومرکزآبـی بـازی های 2000 سیدنی اعتبارویژه ای بهنام آنها بخشیده است. سخن کوتاه، که اگربخواهیم نمونه هایی از این دست را بیان کنیم، کلامبـهدرازا خواهـد کـشید،وقـصد مـا ازعنـوان کردن این مثال ها، نه معرفی آنها، که هدف روشن کردن ارتباط تنگاتنگ ورزش ومعماری بود.

حرف آخر

نگاهی به زندگی بشر در طول تاریخ، مسیر حرکت او از زندگی کـشاورزی بـه سـمت زنـدگی صـنعتی وفراصـنعتی را نشان می دهد، وفعالیت بشر که زمانی مبتنی برفعالیت های یدی بود، کم کم به سمت فعالیت هـای ذهنـی رفـت،وایـن مساله اگرچه پیشرفت های بسزایی را در عرصه های مختلف به بـار آورد، ولـی انـسانی را کـه روزانـه، چنـدین سـاعت فعالیت بدنی انجام می داد، بهدرد پشت میزنشینی دچـار کـرد. مـساله ای کـه سـلامت جـسمی وحتـی روحـی آدمـی را تهدید می کند وامروزه نیاز است برای فعالیت های جسمی نیز، به یک برنامه ریزی دقیق دست یابیم.

و مادرمروری کوتاه به این مهم دست یافتیم که امروزهورزش دیگرتنها یـک تفـریح نیـست و زنـدگی مـردموبرنامـه ریزی دولت ها را تحت تأثیر خود قرارداده است وبهعرصه ای جهت رفابت های داخلی وبین المللی تبدیل گـشته کـه از طرف دیگربسترساز فضایی برای هنرنمایی معماران شده است تادر خلق آثاری در خور توجه اهتمام ورزند...

کاشی سنتی رنجبران – تولید کننده کاشی سنتی – کاشی سنتی مسجد – کاشی گنبد – کاشی تزئینی