تعیین
اولویتهای پژوهشی کشور
یکی از دلایل
عدم رشد بیوتکنولوژی در کشور، هدفدار نبودن تحقیقات است. بنابراین عـلاوه بـر
حمایـتهـای مالی و معنوی از بخش پژوهش، هدفمندی و اولویتبندی متناسب با شرایط کشور
نیز باید مورد توجه قـرار گیـرد تا پژوهش بتوانند انتظارات کشور در بخش تولید و
صنعت را برآورده سازد.
در هدفمند
ساختن پروژه های تحقیقی کشور، نقش دولت قابل توجه است که میتواند در قالب موارد
زیر باشد:
-1 اولویتهای پژوهشی کشور با توجه به نیازها و توانمندیهای
موجود تعریف شوند.
-2 برای پروژه های تحقیقاتی خاص و اولویتدار، شرایط ویژهای
از قبیل معافیتهای مالیـاتی، گمرکـی، وامهـای ویژه و غیره در نظر گرفته شود که
ایجاد انگیزه نماید
-3 وزارتخانه ها مجاب شوند محصولاتی را که حجم واردات آن از
مقدار مشخصی بـالاتراسـت و تکنولـوژی آن جزو اولویتهای مشخصشده است، در فاصلة
زمانی معینی در داخل تولید کنند.
-4 آموزش، به خصوص اعزام دانشجویان به خارج از کشور بایستی
بر مبنای اولویتهای پژوهشی کشور باشد.
افزایش سهم
پژوهش از تولید ناخالص ملی
یکی از
محدودیتهای توسعة بیوتکنولوژی که مشکل مشترک رشته های مختلف علمی کشور نیز میباشد،
نـاچیز بودن سهم پژوهش از تولید ناخالص ملی است. طبق آمار رسمی، سـهم پـژوهش در
ایـران کمتـراز نـیم درصـد از تولید ناخالص ملی است، در حالی که در کشورهای
درحالتوسعه، سهم پژوهش از تولید ناخالص ملی دو درصـد و در کشورهای توسعهیافته بین
دو تا چهار درصد میباشد. البته در برنامة توسعة سوم پیشبینی شده اسـت کـه ایـن
مقدار به یک و نیم درصد از تولید ناخالص ملی افزایش یابـد. هرچنـد ایـن میـزان
نیـز انـدک اسـت، امـا پیگیـری موضوع برای دستیابی به این حد نیز، جان تازهای به
تحقیقات کشور خواهد بخشید.
حمایت از
پژوهشگران
حمایت از
پژوهشگران و ایجاد انگیزه در آنها، یکی از راهکارهای بهبود روند فعلی پژوهش در
کشور است. محققینـی کـه در حوزة HighTech فعالیت
میکنند، باید فارغ از هرگونه دغدغهای باشند. مشکلات رفاهی، مالی و غیره، انرژی
آنها را در زمینه های غیرضروری، مصرف و در واقع تلف میکند. بنابراین حمایت از
محققین به منزلة حمایت از تحقیق است.
سایر ابعاد
توسعة علمی
علاوه بر
رویکردهایی که مختص دو بخش آموزش و پژوهش عنوان شد، رویکردهای زیر در جهت توسعة
علمی بیوتکنولوژی کشور ارائه میگردد. این رویکردها هم در توسعة بخش آموزش و هم بخش
پژوهش موثر هستند.
تاکید بر
همکاریهای منطقه ای و بین المللی
همکاریهای
منطقهای و بینالمللی در سطح دولتها میتواند انتقال دانـش و تکنولـوژیهـای نـو را
تسـریع کنـد. خصوصاً در شرایط فعلی که سهم
تحقیق از درآمد ناخالص ملی بسیار ناچیز است و انجام تحقیقـات کـاملاً بنیـادی
ضرورت تام ندارد، انتقال دستاوردهای پژوهشی سایر کشورها به عنوان مادة خام
تکنولوژی و سـازگار نمـودن آن در کشور میتواند در توسعه تکنولوژی، موثر واقع شود. وجود
اتحاد کشورهای آمریکـای شـمالی (NAFTA)، کشورهای
آسیای جنوبی شرقی (آسه آن) و یا اتحادیه همکاریهای اقتصادی کشورهای اروپایی و
مراکز تحقیقاتی در اروپا، همهوهمه بر اهمیت همکاریهای بینالمللی به عنوان یک نیاز
امروز، صحه میگذارند.
کاشی سنتی تصویر اماکن مذهبی روی کاشی