مدرسه های تاریخی تبریز

تعداد مدرسه های قدیمی و تاریخی در شهر تبریز بسیار زیاد است، مدرسه هایی که دانش آموزانی را در خود تربیت کرده است که بی گمان نام آن ها را بارها شنیده ایم. این مدرسه های تاریخی علاوه بر ارزشمند بودن هویتشان به لحاظ معماری هم جذایت دارند که عمدتا در محله های قدیمی تبریز نیز هستند. تعدادی از این مدرسه های تاریخی در شهر تبریز : مدرسه رشدیه، مدرسه توحید، مدرسه فردوسی، مدرسه نصریه، مدرسه طالقانی، مدرسه تومانیان، مدرسه مموریال، مدرسه ظهیریه، مدرسه اکبریه، مدرسه حسن پادشاه مدرسه جعفریه، مدرسه حاج صفرعلی، مدرسه خواجه علی اصغر، مدرسه صادقیه، مدرسه کاظمیه، مدرسه طالبیه، مدرسه فردوسی.

مدرسه رشدیه تبریز:

موسس و بنیان گذار این مدرسه میرزا حسن رشدیه است. این مدرسه در سبک تدریس با اصول و قواعدی بنا شده است که مطابق با مدرسه های فرنگ در آن زمان بوده است. مدرسه رشدیه در محله ششگلان تبریز و در کنار مسجد شیخ الاسلام در سال 1305 بنا شد.مدرسه رشدیه در سال 1311 هجری قمری به دلایلی، تخریب شد و مدرسه‌ جدید در همان سال در کوی «جبه خانه» به نام مدرسه‌ی «رشدیه» تاسیس شد. وقتی میرزا علی خان امین الدوله به سِمَت والی آذربایجان منصوب شد و به تبریز آمد، باز هم، این مدرسه را تعطیل کرد. ساختمان کنونی این مدرسه متعلق به دوره‌ی پهلوی اول است که در سال 1329 قمری در خیابان ارتش جنوبی کنونی بنا شده است. این مدرسه در دو طبقه، به طول 42 متر و عرض 30 متر ساخته شده است و دارای کتابخانه، آزمایشگاه و کارگاه‌های کار دستی است و حیاط بسیار بزرگی دارد. مدرسه‌ رشدیه در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مدرسه توحید تبریز :

یکی دیگر از مدرسه های معروف تبریز این مدرسه است که در خیابان شهناز سابق و شریعتی فعلی قرار دارد و قدمت به دوران پهلوی می رسد. معماری دوران پهلوی کاملا در ساختمان مدرسه مشهود است. بنا در 3 طبقه یعنی زیرزمین، همکف و طبقه‌ی اول ساخته شده است و 3 ورودی در قسمت شمال، جنوب و غرب مدرسه دارد. در طبقه‌ی همکف 16 اتاق وجود دارد که تقریبا متقارن هستند. هم اکنون این مدرسه مورد استفاده است. نام قدمی آن پروین اعتصامی بود که به توحید تغییر نام داد.

مدرسه منصور تبریز:

مدرسه و دبیرستان طالقانی (دبیرستان منصور سابق) از دیگر مدرسه‌های تاریخی تبریز است که در سال 1325 و در دوران حکومت ملی آذربایجان به رهبری سید جعفر پیشه‌وری ساخته شد. این مدرسه در خیابان امام قرار داشت که در 1391 تخریب شد و البته دلیل آن هنوز مشخص نیست. تا قبل از انقلاب، نام مدرسه به نام «رجبعلی منصور» نخست‌وزیر پهلوی و استاندار سابق آذربایجان دبیرستان منصور نامیده می‌شد و بعد از انقلاب نام آن را به نام آیت الله طالقانی تغییر دادند. از مشهورترین دانش‌آموزان این مدرسه می‌توان به غلامحسین ساعدی نویسنده‌ی مشهور اشاره کرد.

مدرسه فردوسی تبریز:

نام قدیم مدرسه فردوسی محمدیه بود. این مدرسه اواخر دوره قاجار در خیابان شریعتی تبریز ساخته شد. گفته می شود از قدیمی ترین مدرسه های ایران است.مدرسه‌ی محمدیه در 26 آذر ماه 1295 هجری شمسی با همت دکتر عباس لقمان ادهم (اعلم الملک) بنا شد. وی در آن زمان رییس فرهنگ آذربایجان بعد از مشروطیت بود. در ابتدا باقر طلیعه مدیریت مدرسه را بر عهده داشت و میرزا تقی خان رفعت ناظم آن بود. ابوالقاسم فیوضات دانش‌آموزان دوره‌ی متوسطه مدرسه‌ی فیوضات را به مدرسه‌ی محمدیه انتقال داد و خود به تدریس درس ریاضیات در این مدرسه مشغول شد. از دیگر مدرسان مدرسه‌ی محمدیه می‌توان به طلیعه مدرس عربی، علی خان ادیب خلوط آشتیانی دبیر ادبیات و تاریخ، صالح لقمان ادهم معلم حقوق و تعلیمات مدنیه، علی مجیر مولوی معلم شیمی و محسن رفعت و تقی رفعت مدرسان زبان‌های خارجی اشاره کرد.مدرسه‌ی محمدیه ابتدا در محله‌ی سرخاب قرار داشت و بعدها به خانه‌های فرمانروایان تبریز در محله‌ی ششگلان انتقال یافت. در سال 1299 مدرسه را به حیاط صندوق‌خانه‌ی عمارت حرمخانه (فرمانداری فعلی) منتقل کردند و بعدها نام آن به مدرسه‌ی متوسطه تغییر یافت. در این زمان فیوضات به ریاست معارف آذربایجان منصوب شد و اسماعیل امیرخیزی مدیر مدرسه شد. سرانجام در سال 1313 مصادف با جشن هزاره‌ی فردوسی، نام آن را به دبیرستان فردوسی تغییر دادند. در سال 1318 مدرسه را به دانشسرای پسران در خیابان دانشسرا بردند و یک سال بعد مدرسه به ساختمان فعلی دبیرستان توحید (پروین سابق) در خیابان شریعتی (شهناز سابق) اسباب کشی کرد. بعد از چندین نقل مکان سرانجام در سال 1320 مدرسه به محل فعلی خود در خیابان امام، نرسیده به چهارراه شریعتی منتقل شد.امروزه بخش تاریخی ساختمان مدرسه در اختیار سازمان میراث فرهنگی قرار گرفته است. در دهه‌های گذشته دبیرستان فردوسی از جمله‌ مدرسه‌های سرشناس ایران بود که مجهزترین آزمایشگاه را در کل کشور داشت. آزمایشگاه این مدرسه در دوران قاجار و پهلوی ایجاد شده بود و بعدها نیز به تجهیزات آن افزودند. دبیرستان فردوسی دانش آموختگانی دارد که نام آن‌ها در تاریخ ایران ثبت شده است که می‌توان به ساموئل خاچیکیان بنیانگذار سینمای وحشت در ایران، پروفسور فرید پدر جغرافی ایران، دکتر سید محمد حسین مبین پدر جذامیان ایران و استاد شهریار اشاره کرد. دبیرستان فردوسی در 7 مهر ماه 1381 با شماره‌ی 6175 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

در مقاله دیگر به معرفی برخی دیگر از مدرسه های قدیمی و تاریخی تبریز می پردازیم.

برای سفارش این نوع کاشی کاری بسیار زیبا و اصیل ایرانی با شماره همراه 09128612029 و تلفن ثابت 02133030841 تماس بگیرید.

مطالب پیشنهادی

کاشی کاری

کاشی معرق

مدرسه ای تاریخی تبریز	مدرسه های قدیمی تبریز	کاشی کاری	کاشی سنتی رنجبران